Hiển thị các bài đăng có nhãn y học cộng đồng. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn y học cộng đồng. Hiển thị tất cả bài đăng
Dịch MERS là gì?

Dịch MERS, hay Hội chứng hô hấp Trung Đông (Middle East Respiratory Syndrome: MERS) là một hội chứng  hô hấp do Coronavirus gây ra - cùng loại virus gây cảm lạnh thông thường - gọi là MERS-CoV. 

Coronavirus lớn nhất trong tất cả các virus RNA. Chúng được phân thành 4 chi:. Alphacoronavirus, betacoronavirus, gammacoronavirus, và deltacoronavirus. 

SARS-CoV thuộc betacoronavirus dòng B và chịu trách nhiệm về dịch SARS năm 2002-2003.

So với hội chứng hô hấp cấp tính nặng SARS-CoV, thì MERS có thể tác động lên các đại thực bào gây phóng thích cytokine làm gia tăng tình trạng viêm, tổn thương mô, dẫn đến viêm phổi nặng hơn và suy hô hấp. Tế bào nội mô mạch máu nằm trong mô kẽ phổi cũng có thể bị nhiễm MERS-CoV, và vì các cảm thụ DPP4 của MERS-CoV ở trong các tế bào của các mô khác nhau, nên nhiễm trùng đều có thể xảy ra . Điều này giải thích mức độ nghiêm trọng hơn và tỷ lệ tử vong cao hơn ở những trường hợp nhiễm MERS-CoV so với nhiễm SARS-CoV.


MERS-CoV thuộc betacoronavirus dòng C mới được phát hiện lần đầu tiên ở Saudi Arabia năm 2012. Tính đến tháng 6 năm 2015, các trường hợp MERS-CoV đã được báo cáo tại hơn 20 quốc gia, bao gồm Saudi Arabia, Jordan, Qatar, Ai Cập, Kuwait, Thổ Nhĩ Kỳ, Oman, Algeria, Bangladesh, Indonesia, Áo , Vương quốc Anh, Hàn Quốc, Hoa Kỳ và Trung Quốc (cả đại lục và Hồng Kông)… Hầu hết các trường hợp xảy ra ngoài Trung Đông đều liên quan đến Saudi Arabia. Sự bùng nổ gần đây nhất là ở Hàn Quốc với hơn 30 trường hợp được báo cáo, và hơn 1300 người bị cách ly. 


Nguồn gốc chính xác của coronavirus mới này vẫn chưa rõ. Nghiên cứu ban đầu chỉ ra rằng MERS-CoV có thể liên quan tới một loại virus tìm thấy ở loài dơi, nhưng bằng chứng gần đây cho thấy virus liên quan gần với lạc đà. Tháng 10/ 2013, MERS-CoV được xác nhận trong mẫu phết mũi của 3 con lạc đà qua xét nghiệm RT-PCR . Cơ chế truyền bệnh từ động vật sang người vẫn chưa biết, nhưng sự truyền bệnh từ người sang người đã được chứng minh.

Tính đến ngày 12/5/2014, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xác nhận 536 trường hợp xét nghiệm khẳng định nhiễm MERS-CoV đã được báo cáo, trong đó có 145 trường hợp tử vong (tỷ lệ 30%). Tuy nhiên, số liệu cập nhật trong báo cáo của Saudi Arabia gần đây cho thấy số trường hợp mắc đã tăng lên đến 688 và tỉ lệ tử vong lên đến 40%. Tử vong cao do chẩn đoán chậm và thiếu phương pháp điều trị hiệu quả. Lớn tuổi, hệ thống miễn dịch suy yếu và các bệnh mãn tính đi kèm như tiểu đường, bệnh thận giai đoạn cuối, bệnh lý tim mạch và phổi mạn tính có liên quan đến tình trạng nặng hơn và nguy cơ tử vong cao hơn.

Biểu hiện bệnh ra sao?

Thời gian ủ bệnh trung bình 5.2 ngày, có trường hợp lên đến 12 ngày. 



Các biểu hiện ban đầu thường giống cúm, gồm sốt, ớn lạnh, chảy nước mũi (thường là mũi trong), mệt mỏi, và đau cơ. 

Nhịp tim nhanh, thường thứ phát do sốt.

Về hô hấp, ho và khó thở là triệu chứng nổi bật. Nghe phổi bình thường hoặc rale ngáy. Viêm phổi phổ biến. Hầu hết các bệnh nhân được chẩn đoán xác định MERS đều trong bệnh cảnh hô hấp cấp. Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân bị suy hô hấp cấp cần thông khí cơ học và Oxy hóa máu bằng kỹ thuật màng ngoài cơ thể (extracorporeal membrane oxygenation: ECMO). 

Triệu chứng tiêu hóa bao gồm chán ăn, buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng. 

Một số trường hợp nặng suy thận cấp phải chạy thận nhân tạo, giảm bạch cầu lympho, giảm tiểu cầu, và / hoặc suy đa phủ tạng với rối loạn đông máu,.

Xét nghiệm xác định MERS-CoV chưa phổ biến, chỉ có xét nghiệm PCR tại các sở y tế nhà nước, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh. Một số test nhanh chưa được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ FDA phê duyệt.

Chữa trị thế nào?

Không có điều trị đặc hiệu cho MERS-CoV.

Chủ yếu là điều trị hỗ trợ như nghỉ ngơi, bù dịch, hạ sốt, giảm đau, hỗ trợ hô hấp, kháng sinh nếu bội nhiễm vi khuẩn. Oxy cho trường hợp nặng.
Interferon alfa 2b kết hợp ribavirin có thể được xem xét vì thấy có hiệu quả ở khỉ nâu. Một nghiên cứu nhỏ gần đây với 5 bệnh nhân không cho thấy bất kỳ lợi ích nào của điều trị này. Tuy nhiên, các bệnh nhân này đều bị bệnh nặng và thở máy, và thời gian trung bình từ lúc nhập viện đến khi được điều trị này là 19 ngày, có lẽ là quá muộn để chứng minh bất kỳ lợi ích nào.

Vậy, bạn phải làm gì?

Không giống như cúm hoặc cảm lạnh thông thường, MERS-CoV dường như không thể lây lan qua tiếp xúc thông thường trong cộng đồng. Thay vào đó, MERS-CoV lây lan chủ yếu do tiếp xúc gần với người bị nhiễm bệnh, chẳng hạn như những người sống chung hoặc chăm sóc trực tiếp cho người bệnh.

Hiện tại không có thuốc chủng ngừa MERS-CoV.

Tuy nhiên, như các virus khác, bạn có thể làm giảm nguy cơ lây nhiễm bằng cách chú ‎ý vấn đề vệ sinh:

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước trong 20 giây; nếu nước và xà phòng không có sẵn, sử dụng chất rửa tay chứa cồn.

Che mũi và miệng bằng khăn giấy khi ho hoặc hắt hơi. Vứt khăn giấy đã dùng vào thùng rác ngay lập tức, và sau đó rửa tay cẩn thận.

Tránh chạm tay vào mặt, miệng và mũi khi chưa rửa tay

Tránh tiếp xúc gần với người bị bệnh, chẳng hạn như hôn. Tránh dùng chung ly chén, đồ dùng ăn uống, các  vật dụng khác của người bệnh.

Làm sạch và khử trùng các bề mặt thường tiếp xúc, chẳng hạn như đồ chơi và tay nắm cửa

Thế đi du lịch thì sao?

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh và Tổ chức Y tế Thế giới đang theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh. Tất cả các nước thành viên được nhắc nhở kịp thời đánh giá và thông báo cho WHO về bất kỳ trường hợp mới nhiễm MERS-CoV, cùng với thông tin về phơi nhiễm tiềm năng mà có thể dẫn đến nhiễm trùng và một mô tả về diễn biến lâm sàng. 




Hiện chưa có khuyến cáo đề xuất thay đổi kế hoạch du lịch của bạn nếu bạn đang đi du lịch đến Trung Đông hay những nơi khác mà các virus đã được báo cáo.

Nếu du khách vừa ghé thăm các nước trong hoặc gần bán đảo Ả Rập nên liên hệ với cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng của MERS (tức là, sốt, ho, khó thở, đau cơ) trong vòng 14 ngày kể từ ngày trở về. Người nào đã tiếp xúc gần với họ cũng nên được xem xét tình trạng lây nhiễm. 



Tham khảo:
http://www.who.int/csr/don/2013_05_31_ncov/en/
http://emedicine.medscape.com/article/2218969-overview
http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sars/expert-answers/what-is-mers-cov/faq-20094747

Asia Clinic, Chúa Nhựt 9:18', 06/6/2015
Bài viết của BS ThS Hàn Tiểu Sảo


PHẦN III: PHÒNG NGỪA LOÃNG XƯƠNG

Bảo vệ sức khỏe xương của bạn dễ dàng hơn bạn nghĩ

Chế độ ăn uống, hoạt động thể chất và lối sống có thể ảnh hưởng đến khối lượng xương. Để duy trì sức mạnh và mật độ xương, cơ thể đòi hỏi được cung cấp đủ calcium, khoáng chất, vitamin D, lượng thích hợp của một số hormone:

• Hormone tăng trưởng GH (growth hormon) do tuyến yên tiết ra: không có tác dụng trực tiếp lên hủy và tạo xương, nhưng nó có thể kích thích sự tổng hợp IGF1 (insulin like growth factor 1) của tế bào xương.

• Calcitonin do các tế bào cận nang giáp tiết ra làm giảm hoạt động của các tế bào hủy xương, ức chế quá trình hủy xương.

• Hormone tuyến cận giáp: dưới tác dụng của PTH thì bao giờ quá trình hủy xương cũng diễn ra mạnh hơn tạo xương.

• Estrogen được tạo ra bởi buồng trứng: có tác dụng ức chế hủy xương gián tiếp thông qua các hormon khác hoặc thông qua tác động của các yếu tố tăng trưởng tại chỗ.

• Testosterone được bài tiết chủ yếu từ tinh hoàn một lượng nhỏ từ tuyến thượng thận. Giảm testosteron hay sự thiếu hụt estradiol cũng góp phần vào sự loãng xương ở nam giới.

Với hoạt động và liều lượng tối ưu của các hormon, vitamin, và khoáng chất, bè xương phát triển thành một cấu trúc mạng phức tạp tuy trọng lượng nhẹ nhưng mạnh mẽ.

Đo loãng xương

Chỉ định đo mật độ xương (Bone Mineral Density test: BMD test) hàng năm cho phụ nữ ≥ 65 tuổi , hoặc nữ kèm các vấn đề sau:

1. Quá trọng.
2. Hút thuốc lá.
3. Giảm chiều cao, lưng khom, còng.
4. Đau lưng đột ngột không nguyên nhân rõ ràng.
5. > 45 tuổi và gãy 1 xương.
6. Bệnh mạn tính.
7. Trước và sau khi điều trị K vú.

Nếu như không có chỉ định điều trị sau khi đo mật độ xương thì chỉ cần đo lặp lại sau 2-3 năm, thậm chí 4 năm. Để phát hiện thay đổi mật độ xương 2-3% cần phải 1-1,5 năm nếu như sai số đó là 1%, và 5 năm nếu sai số của máy là 5%. Khi đo lại, cần đo ở cùng một máy trên cùng một vị trí.

Trong trường hợp điều trị, có thể đo lặp lại ở cột sống thắt lưng vì tác dụng của thuốc ở vị trí này khá rõ rệt.

Trường hợp không có điều kiện đo mật độ xương: Có thể chẩn đoán xác định loãng xương khi đã có biến chứng gãy xương dựa vào triệu chứng lâm sàng và Xquang: Đau xương, đau lưng, gẫy xương sau chấn thương nhẹ, tuổi cao… 

Vài bước đơn giản để ngăn ngừa hoặc làm chậm mất xương

1/ Bao gồm nhiều calcium trong chế độ ăn uống. Đối với người lớn, tuổi từ 19-50 và nam giới độ tuổi từ 51-70, nhu cầu calcium là 1g/ngày. Các khuyến nghị tăng tới 1.2g một ngày cho phụ nữ sau 50 tuổi và nam giới sau tuổi 70. Nguồn cung cấp calcium bao gồm cua đồng, ốc nhồi, vừng, tôm khô, pho mát và các sản phẩm từ sữa, hạnh nhân, bông cải xanh, cải xoăn, cá hồi đóng hộp với xương, cá mòi và các sản phẩm từ đậu nành như đậu phụ.

1/ Cơ thể cần vitamin D để hấp thụ calcium. Ở tuối 19-70, nhu cầu Vitamin D là 600 IU/ngày. Kiến nghị tăng đến 800 IU/ngày cho người ≥ 71 tuổi. Nguồn cung cấp vitamin D bao gồm dầu cá, như cá ngừ và cá mòi, lòng đỏ trứng và sữa tăng cường. Ánh sáng mặt trời cũng góp phần vào việc sản xuất vitamin D của cơ thể.

3/ Hoạt động thể chất: Bài tập chịu tải trọng, chẳng hạn như đi bộ, chạy bộ, tennis và leo cầu thang, có thể giúp bạn xây dựng xương và chậm mất xương. Tránh lạm dụng thuốc, không hút thuốc lá và tránh uống nhiều hơn hai ly rượu mỗi ngày.


Thức ăn có hàm lượng calcium cao: cua đồng, ốc nhồi, mè, tôm khô, và pho mát.

Nhu cầu calcium và hàm lượng calcium trong những thức ăn giàu calcium

Tài liệu tham khảo:

http://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/bone-health/art-20045060?pg=1
http://www.webmd.com/osteoporosis/
http://bacsinoitru.vn/content/chan-doan-va-dieu-tri-loang-xuong-osteoporosis-1165.html


Tư Gia, 23:55' ngày thứ Sáu, 22/5/2015
Bài viết của BS ThS Hàn Tiểu Sảo
PHẦN II: LOÃNG XƯƠNG

Định nghĩa 

Loãng xương  là sự rối loạn chuyển hoá của bộ xương gây tổn thương sức mạnh của xương đưa đến tăng nguy cơ gãy xương, là hậu quả của việc suy giảm các khung protein và lượng calcium gắn với các khung này, do giảm số lượng tổ chức xương, giảm trọng lượng của một đơn vị thể tích.

Sức mạnh của xương bao gồm sự toàn vẹn cả về khối lượng và chất lượng của xương.

Khối lượng xương được biểu hiện bằng: 
Mật đô khoáng chất của xương (Bone Mineral Density: BMD). 
Khối lượng xương (Bone Mass Content: BMC). 

Chất lượng xương phụ thuộc vào: 
Thể tích xương. 
Vi cấu trúc của xương (thành phần chất nền và chất khoáng của xương).
Chu chuyển xương (tình trạng tổn thương vi cấu trúc xương, tình hình sửa chữa cấu trúc của xương).

Phân loại 
  • Loãng xương type 1 là loãng xương sau mãn kinh, liên quan với giảm nồng độ estrogen và tác động trên bè xương hơn là vỏ xương. 
  • Loãng xương type 2 là  loãng xương do tuổi già, là hậu quả của sự lão hóa và thường được tăng cường bởi tình trạng thiếu cancium và vitamin D,  ảnh hưởng đến cả vỏ xương và bè xương. 
  • Loãng xương thứ phát liên quan đến một số bệnh hoặc việc sử dụng một số loại thuốc. 

Nguyên nhân 

1/ Chế độ ăn ít cancium và/hoặc vitamin D góp phần giảm sút mật độ xương, mất xương sớm và gia tăng nguy cơ gãy xương. Do cancium trong thức ăn không đủ để duy trì nồng độ calcium cần thiết trong máu, khi đó tế bào chính của tuyến cận giáp tiết ra Parathyroidhormon (PTH) để điều cancium trong xương chuyển ra bổ sung cho máu nhằm duy trì sự ổn định nồng độ calcium trong máu. Tình trạng này kéo dài làm cho kết cấu xương bị thưa loãng. Việc sản xuất PTH của tuyến cận giáp được điều khiển bởi tuyến yên và cơ chế phản hồi từ nồng độ cancium trong máu. 

2/ Hoạt động thể chất: những người không hoạt động thể chất có nguy cơ loãng xương hơn.

3/ Thuốc lá và rượu: thuốc lá góp phần làm yếu xương, nhiều hơn hai ly rượu mỗi ngày làm tăng nguy cơ loãng xương (do rượu cản trở khả năng của cơ thể hấp thụ cancium).

4/ Giới tính, kích thước và độ tuổi: 
  • Nguy cơ loãng xương nếu là phụ nữ, vì phụ nữ có mô xương ít hơn so với nam giới. 
  • Nếu cơ thể rất gầy (BMI ≤ 19) hoặc có khung cơ thể nhỏ: Kém phát triển thể chất từ khi còn nhỏ, đặc biệt là còi xương, suy dinh dưỡng, chế độ ăn thiếu protein, thiếu cancium hoặc tỷ lệ cancium/phospho trong chế độ ăn không hợp lý, thiếu vitamin D hoặc cơ thể không hấp thu được vitamin D... nên khối lượng khoáng chất đỉnh của xương ở tuổi trưởng thành thấp, đây được coi là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của bệnh loãng xương. 
  • Xương trở nên mỏng hơn và yếu hơn khi già đi. Đặc điểm của loãng xương tuổi già là tăng quá trình huỷ xương giảm quá trình tạo xương, gặp ở cả nam và nữ vì các nguyên nhân:
              - Các Osteoblast bị lão hoá. Hoạt động của nguyên bào xương giảm khi lớn tuổi.
              - Sự hấp thu calcium ở ruột bị  hạn chế do chức năng dạ dày, đường ruột, gan, thận suy yếu…
                Ít hoạt động ngoài trời, thiếu ánh nắng, thiếu vitamin D.
              - Sự suy giảm tất yếu các hormon sinh dục (nữ và nam).

5/ Chủng tộc và lịch sử gia đình: Người da trắng hoặc người gốc Á Châu có nguy cơ loãng xương hơn các chủng tộc khác. Ngoài ra, có cha mẹ hoặc anh chị em ruột bị loãng xương thì có nguy cơ cao hơn - đặc biệt là lịch sử gia đình có người bị gãy xương.

6/ Mức độ hormone: 
  • Quá nhiều hormon tuyến giáp có thể gây mất xương do tăng bài tiết cancium và phốt pho trong nước tiểu và phân. 
  • Ở phụ nữ, mất xương tăng đáng kể ở thời kỳ mãn kinh do giảm nồng độ estrogen làm tăng nhanh tốc độ quá trình chuyển cancium từ xương vào máu (Tăng quá trình huỷ xương trong khi quá trình tạo xương bình thường). Thiếu hụt Estrogen là yếu tố chính dẫn đến giai đoạn nhanh chóng mất xương, nhưng các yếu tố khác như giảm mức độ IGF-1 và PTH cao góp phần vào giai đoạn mất xương chậm sau mãn kinh. Loãng xương sau mãn kinh làm nặng hơn tình trạng loãng xương do tuổi ở phụ nữ. Mất xương cột sống thường là 3%/năm trong khoảng 5 năm đầu sau khi mãn kinh. Sau đó, tốc độ chậm hơn (khoảng 0,5%/năm), ảnh hưởng đến cả vỏ xương và bè xương. 
  • Ở nam giới, nồng độ testosterone thấp có thể gây ra mất khối lượng xương. Những thay đổi trong mức độ IGF-1 và PTH cùng với sự suy giảm estrogen sinh học cũng đóng một vai trò trong việc mất xương ở nam giới. 
7/ Ăn quá nhiều protein, natri, và caffeine. Những người bị chứng biếng ăn hoặc ăn vô độ có nguy cơ mất xương. Dinh dưỡng thiếu làm thiếu các yếu tố vi lượng như calcium, phospho, magne, albumin, acid amin góp phần gây loãng xương. 

8/ Nhiều bệnh gây nguy cơ loãng xương bao gồm: cường cận giáp, tiểu đường type 1, suy thượng thận, hội chứng Cushing, chán ăn tâm thần, hội chứng kém hấp thu, và một số bệnh ác tính. Cơ chế góp phần vào sự mất xương là khác biệt cho từng bệnh. Nhiều loại thuốc cũng có tác dụng bất lợi trên xương. Sử dụng kéo dài của glucocorticoid là nguyên nhân phổ biến nhất của loãng xương do thuốc. Các loại thuốc khác bao gồm heparin, thuốc ức chế aromatase, barbiturates, các thuốc đồng vận hormon gonadotropin-releasing, cyclosporine, tacrolimus, depot medroxyprogesterone, lithium, hóa trị liệu ung thư, thuốc chống co giật.

Triệu chứng

Loãng xương là bệnh diễn biến âm thầm không có triệu chứng lâm sàng đặc trưng, chỉ biểu hiện khi đã có biến chứng. Những biểu hiện lâm sàng chỉ xuất hiện khi trọng lượng xương giảm > 30%. Sự xuất hiện từ từ tự nhiên hoặc sau một chấn thương, đôi khi tình cờ chụp X quang mà thấy.

Đau và hạn chế vận động cột sống, cánh chậu, bả vai.

Tái phát từng đợt, thường sau khi vận động nhiều, chấn thương nhẹ, thay đổi thời tiết.

Cột sống giảm dần chiều cao, biến dạng đường cong sinh lý dẫn đến gù vùng lưng hay thắt lưng, chiều cao cơ thể giảm đi rõ rệt so với khi còn trẻ tuổi. Xương dễ gãy, đôi khi chỉ một chấn thương nhẹ cũng làm gãy cổ xương đùi, gãy đầu dưới xương quay, gãy lún đốt sống.






Hai phần ba gãy xương cột sống do loãng xương không đau. Nếu có, cơn đau cấp tính sau ngã hoặc chấn thương nhẹ, đau nhói hay ê ẩm. Điểm đau rõ ở cột sống, đau khi ấn, một số trường hợp đau lan tới vùng bụng. Đau thường kèm theo co thắt cơ quanh đốt sống, cử động làm tăng đau, giảm khi nằm ngửa. Cơn đau cấp thường tự khỏi sau 4-6 tuần; trong bối cảnh nhiều xương gãy với gù cột sống nặng, cơn đau có thể trở thành mãn tính.

Triệu chứng đau của  gãy xương hông: Đau ở háng, mông, trước đùi, giữa đùi, và /hoặc giữa đầu gối do mang nặng, hạn chế cử động háng.


Chẩn đoán 

Chẩn đoán loãng xương khi mật độ xương theo chỉ số T-score được đo bằng phương pháp DEXA ≤ - 2,5 
(theo Tổ chức Y tế thế giới).

+ Xương bình thường:                              T score  ≥ – 1  SD
+ Thiếu xương (Osteopenia):  – 2,5SD < T score  < – 1   SD
+ Loãng xương (Osteoporosis):               T score  ≤ - 2,5 SD
+ Loãng xương nặng:                               T score  ≤ - 2,5 SD kèm tiền sử/ hiện tại có gãy xương

Đo mật độ xương (BMD test) tại cổ xương đùi và cột sống thắt lưng theo phương pháp DEXA


T-Score = (BMD – mBMD) / SD    Trong đó: 
  • BMD: mật độ xương của đối tượng khảo sát.
  • mBMD: mật độ xương trung bình (cũng là BMD max) của quần thể dân số tuổi từ 20-30.
  • SD: độ lệch chuẩn của BMD trung bình của quần thể dân số trên.
Đo BMD cổ xương đùi của phụ nữ VN tuổi 20-30 bằng phương pháp DEXA: 
mBMD= 0.94 g/cm2, SD=0.11 g/cm2
Ví dụ: một phụ nữ 60 tuổi, có BMD tại cổ xương đùi là 0.65 g/cm2 
Như vậy: T-Score của bà ta là: (0.65-0.94)/ 0.11 = -2.63
Có nghĩa là BMD phụ nữ này thấp hơn BMD lúc 20-30 tuổi là 2.63 lần SD.
T-Score có ý nghĩa so sánh BMD hiện tại với BMD tối đa.

Z-Score = (BMD- tBMD)/ SD      Trong đó:
  • BMD: mật độ xương của đối tương khảo sát.
  • tBMD: BMD trung bình của quần thể có cùng độ tuổi với đối tượng.
  • SD: độ lệch chuẩn.
Đo BMD cổ xương đùi của quần thể dân số nữ 65 tuổi bằng phương pháp DEXA: 
 tBMD = 0.81g/cm2  , SD=0.11g/cm2
Ví dụ: một phụ nữ A  65 tuổi có BMD cổ xương đùi là 0.86 g/cm2  
Như vậy: Z-Score của bà ta là: (0.86 - 0.81)/ 0.11= +0.45
Có nghĩa là BMD của bà A cao hơn BMD của các phụ nữ khác có cùng độ tuổi là 0.45 lần SD.
Z-Score có ý nghĩa so sánh BMD của đối tượng với BMD của những người cùng tuổi trong một quần thể.


Chúng tôi sẽ cập nhật phần 3: Phòng ngừa loãng xương

Asia Clinic, 8h27' ngày thứ Năm, 21/5/2015



Gần đây trên báo chí và thế giới mạng đưa tin nhiều phụ nữ và bé gái Việt bị bắt cóc đem đi lấy tạng vời hình ảnh rất không đúng. Nên tôi viết ghi ncvhu1 này để các bạn hiểu một chút về ghép tạng.

Ghép tạng là một kỹ thuật phẫu thuật tinh vi và cao nhất hiện nay của y học toàn cầu. Tôi xin tóm tắt đơn giản nhất để mọi người hiểu, mà không bị lừa.

Một đội ngũ ghép tạng gồm 2 ê kíp phải đồng bộ với nhau, được làm việc trong điều kiện vô trùng tuyệt đối và chạy đua với thời gian một cách nghiêm ngặt bằng cách bấm giờ đồng hồ. Hai ê kíp này gồm:

1. Ê kíp lấy tạng và bảo quản tạng từ người cho.

2. Ê kíp ghép tạng từ người cho sang người nhận.

Lấy tạng từ người cho để có thể ghép được vào cơ thể người nhận thì khó hơn là ghép tạng vào cơ thể người nhận - bệnh nhân. Vì nó đòi hỏi tạng lấy phải giữ nguyên vẹn được tạng, mạch máu, các bộ phận kèm theo phục vụ cho việc nuôi tạng thật tốt để có thể ghép thành công, và còn phải giữ mạng sống của người cho sau khi lấy tạng.

Đội ngũ lấy tạng được đào tạo lâu hơn đội ngũ ghép tạng từ ít nhất là 6 tháng, và dĩ nhiên phải giỏi hơn đội ngũ ghép tạng cho người nhận về mặt kỹ thuật ghép tạng. Trong đội ngũ lấy tạng gồm 3 ê kíp nhỏ:

1. Đội ngũ gây mê.

2. Đội ngũ phẫu thuật.

3. Đội ngũ tẩy sạch tế bào máu và lưu trữ tạng.

Tạng lấy ra xong phải rửa sạch những tế bào máu còn sót bên trong mạch máu để khi ghép giảm thiểu tai biến loại ghép đến tối đa. Sau đó đưa vào dung dịch nuôi dưỡng và điều kiện nhiệt độ tối ưu để tạng có thể sống chỉ trong từ 2-6h đồng hồ là thời gian vàng để ghép lại cho người nhận được.

Vì thế khi tiếng hành ghép tạng là luôn luôn có 2 ê kíp song hành lấy và ghép tạng phải khớp nhau thời gian thì khả năng tạng sống sau ghép đạt hiệu quả cao nhất. Nếu không thì tạng sẽ chết hoặc bị tai biến loại ghép sau ghép.

Những trường hợp ghép tạng theo chương trình đã chuẩn bị kỹ thì đã khó. Nhưng ghép cấp kỳ trong trường hợp những người hiến tạng tử vong do tại nạn không báo trước thì rất khó khăn, và đòi hỏi sự đồng bộ và cấp kỳ. 

Lịch sử ghép tạng có những giai đoạn rất đáng ghi nhớ. Giai đoạn đầu là sự bùng nổ và hưng phấn tích cực vì lòng nhiệt thành cứu sống người bệnh. Sau đó, bây giờ là sự điềm tỉnh và có chuẩn của nó. Ví dụ như câu chuyện tôi ví dụ sau đây:

Ở các quốc gia phương Tây và Bắc Mỹ do điều kiện thời tiết mùa Đông bão tuyết, các người hiến tạng nhiều khi chết bất đắc nghì tử, thì phải lấy tạng cấp kỳ. Trong khi đó, người đăng ký ghép tạng thì rất đông đang chờ đợi. Tình huống này xảy ra khi người hiến thì ở 1 tiểu bang hay 1 tỉnh cách xa nhiều ngàn km. Cho nên, các trung tâm ghép tạng liên lạc nhau về thông tin người nhận tạng, để khi có trường hợp có tạng bất ngờ thì báo nhau, rồi 2 bên cùng thực hiện lấy và chuẩn bị ghép tạng. Có những trường hợp mà cả ê kíp lấy tạng chết vì rơi máy bay do bão tuyết, vì sau khi lấy tạng ở Wasington state hay California,  rồi phải mang tạng đó sang Machachusetts để ghép tạng vào người nhận trong bão tuyết. Nếu quá trình vận chuyển tạng này mà chậm trễ thì tạng sẽ khó lòng ghép vào cho người nhận thành công.

Sau những cái chết oan uổng của đội ngũ lấy và ghép tạng vì trên đường đem tạng đi ghép. Giờ đây các trung tâm ghép tạng gần nhau liên kết với nhau làm sao cho việc chuyển tạng lâu nhất không được quá 3h đồng hồ và phải an toàn tuyệt đối cho đội ngũ chuyển tạng.

Sau ghép là quá trình phục hồi, và cả một thời kỳ còn lại người nhận phải dùng thuốc chống loại ghép rất tốn kém. Nên ghép tạng là một phẫu thuật chỉ dành cho người giàu. Người nghèo chỉ có thể ghép được khi và chỉ khi có sự tài trợ của các hãng dược đa quốc gia, hoặc các tổ chức lớn có kinh tế giàu mạnh, thì mới lo nổi cả một thời gian dài về thuốc men cho người được ghép.

Hơn nữa, không có bệnh viện nào trên thế giới này chấp nhận giết người lấy tạng bán cho người khác ghép vào. Nên chuyện mua tạng từ các tổ chức giết người lấy tạng là một tội ác, không chỉ là vi phạm đạo đức ngành y, mà còn là tội ác của nhân loại. 

Tạm thời là thế để mọi người đừng dễ tin khi thấy một tấm hình chỉnh sửa kiểu lấy tạng như ở các lò mổ thịt súc vật bán ngoài chợ, như hình đã đưa trong bài viết này.

Asia Clinic, 7:53' Chúa Nhật, 05/4/2015
Marcelas Owens đang ở nhà Trắng chứng kiến lễ ký quyết định Affordable Care Act ra đời.

Hôm nay là ngày đánh dấu 5 năm cậu bé Marcelas Owens 11 tuổi mất mẹ. Năm 2007, mẹ của Marcelas Owens đã mất việc và mất cả bảo hiểm xã hội. Ngày 23/3/2010 bà đã qua đời khi bà ngả bệnh, bỏ lại cậu bé Marcelas Owens khi chỉ mới 6 tuổi, không cha, vô gia cư. Hình ảnh ấy đã thúc giục ông Barack Obama đưa ra chương trình Obama Care.

Thực chất chương trình Obama Care là việc làm nối tiếp của một chương trình cải tổ y tế giáo dục của phe dân chủ có từ hơn nửa thế kỷ qua. Nó đã được cựu tổng thống Bill Clinton khơi lại và cố gắng hiện thực suốt 2 nhiệm kỳ của ông nhưng thất bại. Bây giờ ông Obama tiếp nối con đường đó.

Nó đã được tranh cãi quyết liệt ở quốc hội Hoa Kỳ, cả thượng lẫn hạ viện giữa 2 phe cộng hòa và dân chủ. Phe cộng hòa cho rằng chương trình Obama Care nói riêng và bảo hiểm xã hội của phe dân chủ nói chung là một kiểu giẫm lên vết nhơ của cộng sản. Nó sẽ làm cho công dân Mỹ tha hóa, ngồi không ăn bám, vì sẽ có nhiều thế hệ ra đời không làm mà muốn hưởng thụ. Hậu quả của nó sẽ làm nước Mỹ tụt hậu, không còn là siêu cường số một thế giới.

Hình châm biếm của phe Cộng hòa khi Obama Care được ông Obama đưa ra từ năm 2010.

Như tôi đã viết trong một bài trên blog của mình, thực chất ở Hoa Kỳ,  dân chủ là cộng sản sa lon, còn cộng hòa là tư bản diều hâu. Cả 2 cùng đưa nước Mỹ đến siêu cường số 1 toàn cầu, khi nước Mỹ trao nhiệm vụ cho họ.

Sau 2 năm tranh cãi, sửa tới, sửa lui đạo luật, mỗi phe nhún nhường một số điều khoản cho phù hợp. Và khi quốc hội Hoa Kỳ với phần đông là dân chủ chiếm đa số ở nhiệm kỳ trước của ông Obama, thì nó đã được thông qua với số phiếu thắng sít sao chỉ có 3 phiếu.

Và tổng thống Barack Obama đã ký đạo luật Affordable Care Act. Marcelas Owens đã bay đấn Washington DC để dự lễ kỷ niệm 5 năm dự luật ra đời.


Cho đến nay, đã có hơn 16 triệu người Mỹ đã đạt được bảo hiểm y tế loại này của Obama Care.

76 triệu người Mỹ đang được hưởng lợi từ bảo hiểm y tế dự phòng.

Và có tới 129 triệu người Mỹ có bệnh từ trước không còn có nguy cơ bị từ chối bảo hiểm.


5 năm trước Obama đã ký đạo luật Affordable Care Act vào ngày 23/3/2010

Nước Mỹ là thế, mọi cái đều được đem ra tranh cãi quyết liệt đến nhiều thập kỷ để rồi có quyết định tốt nhất cho dân, cho nước. Không như các quốc gia cộng sản, mọi quyết định chỉ vì quyền lợi của nhóm đảng cướp cầm quyền.

Các bạn nào muốn hiểu thêm về Bảo hiểm y tế và Obama Care, nếu chưa đọc thì nên đọc 3 bài viết về đề tài này của tôi cách đây cũng 5 năm vào những ngày này trên Tạp chí Tia Sáng và trên blog sau:




Và nếu thấy có lợi cho mình thì hãy click chuột vào link sau để ủng hộ cho Go West Foundation: https://gowestfoundation.org/ung-ho/

Xin cảm ơn, ngày mới tốt đẹp.

Asia Clinic, 8h25' ngày thứ Ba, 24/3/2015

Bài đọc liên quan:

Dân gian Việt có câu: "Khôn lổ miệng, dại lổ báo, bệnh tật cũng từ lổ miệng mà ra". 

Thủy tổ ngành y - Hippocrates - có câu: "Làm sao để thức ăn trở thành thuốc, vì thuốc có từ thức ăn".

Y học hiện đại xác định rõ ăn tức là phương thuốc duy trì sự sống khoa học nhất, ăn đúng là thuốc, ăn sai là thuốc độc.

Trong ẩm thực phương Đông, đặc biệt, ẩm thực Trung Hoa có những món kèm theo thuốc Bắc. Nhưng ở Việt Nam bữa ăn hằng ngày rất khoa học, đầy đủ cả đường, đạm, mỡ, muối khoáng và sinh tố trong từng bữa ăn, nhờ vào địa lý nhiệt đới, có bờ biển dài, hệ sinh thái phong phú, rau củ quả rất đầy đủ mọi chất cho việc cung cấp thực phẩn tươi sống không thua gì những viên thuốc hằng ngày.

Thế nhưng khi khoa học phát triển, nhu cầu biến những bữa ăn thành những viên thuốc để phục vụ cho phi hành gia sống trong điều kiện không gian không trọng lượng, việc trao đổi chất, và những chất thải cần giản tiện, giảm thiếu tối đa. Với yêu cầu đó, y dược học cho ra đời những viên thuốc gọi là Herbal Life, nhằm phục vụ đời sống cho phi hành gia nhiều tháng, với mỗi ngày vài viên thuốc là đủ năng lượng hoạt động trong điều kiện nghiêm ngặt này.

Herbal Life ra đời ở Hoa Kỳ, thì tại Hoa Kỳ cũng có một giáo phái - Mormon. Giáo phái này cũng thờ đức chúa Trời, nhưng họ có quan niệm bảo thủ sống cùng thiên nhiên, không chạy theo khoa học làm phá hủy môi trường. Từ đó, họ cổ súy việc ăn uống thực phẩm thiên nhiên tươi sống phù hợp với sức khỏe con người, và môi trường hơn là chạy theo thức ăn nhanh - fast food - của các hãng thức ăn sẵn như Mc Donald, KFC, etc.

Từ quan niệm đó, các nhà làm y dược của giáo phái Mormon ở tiểu bang Utah, Hoa Kỳ nghĩ ra phát triển thực phẩm bổ sung - supplementary food - mà có nơi gọi là thực phẩm chức năng - functional food. Ý tưởng ban đầu là tốt đẹp. Nhưng vì, đã là thực phẩm bổ sung thì nó là loại mặt hàng không cần kê toa của bác sĩ - over-the-counter. Và nó cũng không bị sự bắt buộc kiểm nghiệm, thí nghiệm qua 5 bước của FDA - Food and Drug Administration. Nó cũng không bị sự kiểm soát gắt gao của Ủy ban thương mại Liên bang Hoa Kỳ - FTC: Federal Trade Commission. Nhưng nó được bán với giá gần như là thuốc.

Lời bình của một con chiên đã từng dùng thực phẩm chức năng ở Hoa Kỳ

 Không bị kiểm duyệt gắt gao của FDA và FTC chính là 2 yếu tố tạo ra kẽ hở để thực phẩm chức năng lách qua luật, bành trướng thị trường và chiếm thị phần hàng ngàn tỷ đô la mỗi năm chỉ riêng thị trường Hoa Kỳ từ thập niên 1980s và 1990s.

Sau một thời gian dài phát triển với lợi nhuận lớn - không phải thuốc mà bán với giá như thuốc - mô hình hoạt động phân phối của thực phẩm chức năng ở Hoa Kỳ đã thâm nhập vào 4 đại gia chuyên bán lẻ là Walmart, GNC, TargetWalgreen. Ngoài 4 đại gia này, còn có các hệ thống đến tay người tiêu dùng thông qua hệ thống bán hàng đa cấp, bằng cách kích vào lòng tham của con người với lợi nhuận cao.

Mô hình bán hàng đa cấp sau đó lại được phát triển ra toàn cầu, và du nhập vào Việt Nam từ đầu thập niên 2000s. Nó đã lừa đảo không biết bao nhiêu đại lý con bằng tiền đóng góp cổ đông. Nó làm cho người thân lừa cả người thân trong gia đình, bạn bè trong hơn 10 năm qua. Hiện nay ở Việt Nam cũng có những công ty, nhà máy sản xuất thực phẩm chức năng rất hoành tráng. Thậm chí, nhà nước cũng lập ra một Hội thực phẩm chức năng với nhiều nhân vật học vị, học hàm, nổi tiếng - ví dụ như Dr Thanh của Tân Hiệp Phát.

Ngày nay, mô hình bán hàng đa cấp không chỉ dừng ở thực phẩm chức năng, mà còn đi đến hầu hết các sản phẩm khác như vàng bạc, đá quý, bảo hiểm nhân thọ, etc. Nó như con bạch tuộc vươn vòi đi đến mọi ngóc ngách thế giới để lừa đảo chính người thân của nhau. 

Cách đây 5 năm FDA đã cảnh báo - tôi đã viết 1 bài trên blog này và đã có nhiều bác sĩ ném đá tôi rất cay nghiệt và vô văn hóa - chất lượng thực phẩm chức năng cần phải kiểm tra gắt gao như dược phẩm. Nhưng các chính khách ở các tiểu bang Hoa Kỳ không thực hiện. Nhưng đầu tháng 02/2015, ở New York đã có 2 trường hợp tai biến vì dùng thực phẩm chức năng bị sốc phản vệ và đi đến tử vong. 

New York Times đưa tin Văn phòng chưởng lý New York đã ra quyết định kiểm tra gắt gao thực phẩm chức năng. Sau kiểm tra, hầu hết thực phẩm chức năng đều làm từ bột mì, bột đậu nành, đậu Hà Lan, etc, nhưng trên bao bì thì để đủ tác dụng thượng vàng đến hạ cám, chữa bách bệnh giống như thuốc Xuyên Tâm Liên của Hà Nội sản xuất mà dân miền Nam được kê toa bán bách bệnh trong những ngày đầu sau sự cố 30/4/1975.

Câu chuyện thực phẩn chức năng ở Hoa Kỳ bắt đầu được các chính khách, FDA và FTC đề nghị đưa ra dự luật tại quốc hội Hoa Kỳ. Từ giờ cho đến ngày quốc hội Hoa Kỳ thông qua dự luật, 4 đại gia Walmart, GNC, Target và Walgreen không được đưa hàng thực phẩm chức năng vào hệ thống mua bán tại New York. Các tiểu bang còn lại đang xem xét và đưa ra quyết định trong tương lai.

Điều đáng buồn là, ở Việt Nam người cầm đầu sản xuất thực phẩm chức năng đình đám một thời lại là một vị bác sĩ có học vị học hàm ở một Viện quân y trung ương 108 - nơi bảo vệ sức khỏe cho cán bộ trung ương. 

Ông Võ Hoài Nam người rất thành công khi đứng đầu hệ thống bán hàng đa cấp có tên là Unicity ở Việt Nam.

Đáng sợ hơn là người cầm đầu hệ thống bán hàng đa cấp lại là cháu ruột của một vị tướng lừng lẫy Điện Biên chân động Địa cầu.

Liệu sau cú sốc lừa đảo tại Hoa Kỳ - cái nôi sinh ra thực phẩm chức năng và mô hình bán hàng đa cấp - thì ở Việt Nam những người đứng đầu ngành y tế và ngành thực phẩm, cũng như quốc hội có quan tâm vấn đề này không, hay là cứ để sức khỏe người Việt vốn đã bị bao nhiêu thực phẩm hóa chất độc hại giết mòn, vẫn cứ bị lừa tiền mất tật mang?

Asia Clinic, 11h16' ngày thứ Bảy, 28/02/2015
Ở bệnh nhân AIDS giai đoạn cuối cả môi, lưỡi, niêm mạc má và vòng họng lở lét không thể ăn uống hay có thể há được miệng vì quá đau do nhiễm trùng lở loét.

Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải - Acquired Immune Deficiency Syndrome - có thể do nhiễm HIV, nhưng nó cũng có thể do hóa trị liệu ung thư, đặc biệt, ung thư bạch cầu - Leukemia - gây ra. Dù là bị AIDS do HIV hay do thuốc thì bệnh cảnh cũng giống nhau. 

Bệnh cảnh giai đoạn cuối của Suy giảm miễn dịch không phải là một bệnh lý, mà là một hội chứng. Hội chứng là một nhóm nhiều triệu chứng khác nhau của một bệnh hay nhiều bệnh có thể của một hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau.

Nhân chuyện ông Nguyễn Bá Thanh sắp ra đi - thời gian sống của ông chỉ còn tính bằng giờ, theo như hiểu biết và kinh nghiệm làm nghề y của tôi. Tôi muốn mô tả hình ảnh một bệnh nhân bị AIDS - Acquired Immune Deficiency Syndrome: Hội chứng Suy giảm Miễn dịch Mắc phải - do thuốc hoặc do HIV của những bệnh nhân ở giai đoạn cuối do hóa trị liệu đánh sụp tủy, và do tủy suy kiệt không thể tăng sinh các dòng tế bào máu gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Hội chứng này có thể ngắn gọn như sau.

Hồng cầu chuyển oxy đến mô để tạo ra quá trình chuyển hóa các chất sinh ra năng lượng nuôi cơ thể trong quá trình chuyển hóa các chất. Khi hồng cầu giảm sụt thì mô thiếu oxy, các bạn hãy tưởng tượng một người chết đuối như thế nào thì người giảm hồng cầu đến cạn kiệt sẽ khổ như thế.

Bạch cầu mà giảm kiệt thì cơ thể không có sức đề kháng. Nhiễm trùng đa cơ quan từ mũi họng đến phổi, đến ống tiêu hóa, đến đường tiết niệu, etc đều nhiễm trùng. Áp xe cạnh hậu môn và rò hậu môn của ông Thanh là hậu quả này. Nhiễm trùng đường ruột tiêu chảy đến suy kiệt. Nhiễm trùng tiểu, tiểu toàn mủ, viêm họng và toàn bộ khoang miệng lở loét đầy mủ, không thể ăn uống được vì rất đau khi nuốt kể cả uống nước. Đi tiểu cũng đau vì mủ như người bị bệnh lậu. Đó là chưa kể có thể cả viêm phúc mạc - ổ bụng - do vi trùng thoát ra từ đường ruột vào khoang phúc mạc. Và kể cả viêm não màng não, etc... nhưng nếu dùng kháng sinh lâu dài sẽ dẫn đến kháng thuốc và loạn khuẩn đường tiêu hóa lại vào vòng luẩn quẩn.

Tiểu cầu cạn kiệt thì quá trình đông máu bị mất. Máu chảy trong huyết quản của chúng ta là một quá trình đầy tinh vì và khoa học của tạo hóa đã làm nên. Hai quá trình đông máu và chảy máu luôn cân bằng. Nếu đông máu tăng thì sẽ tắc mạch. Nếu quá trình tán huyết mà tăng cao thì sẽ chảy máu. Sốt xuất huyết là do giảm tiểu cầu gây xuất huyết các tạng mà tử vong, kể cả xuất huyết não. Bệnh nhân bị AIDS do thuốc và suy sụp tủy trong ung thư bạch cầu giai đoạn cuối cũng thế, nếu để tiểu cầu giảm mạnh sẽ chảy máu thất khứu như kiếm hiệp Kim Dung mô tả bị chưởng lực quá mạnh.

Nhưng đáng sợ nhất là, cái đau do nhiễm trùng ở bệnh nhân bị AIDS giai đoạn cuối. Tôi đã từng chứng kiến và nuôi những bệnh nhân này, thà chết nhanh còn hơn là để tồn tại thêm bất kỳ giờ phút nào.

Trong ngành y chúng tôi, ai chết đẹp là chết nhanh, chưa kịp biết mình chết, chứ không phải chết dần, chết mòn trong đau khổ cả phần xác lẫn phần hồn như những bệnh nhân bị AIDS giai đoạn cuối. Chết như AIDS giai đoạn cuối là cái chết đau khổ nhất của con người. Nó chỉ dành cho những kẻ bất nhân, thất đức.

Tư Gia, 21h34' ngày thứ Năm, 12/02/2015
Các ông cha, bà mẹ trẻ thường thiếu kinh nghiệm về nuôi con, nên thường đưa trẻ đi khám khi bệnh đã nặng hoặc quá nặng có thể nguy hiểm đến tính mạng trẻ. Đó là mục đích có bài khoa học thường thức trong y học này, vì gần đây, có nhiều trẻ đến khám khi bệnh đã nặng, hoặc đã tự hồi phục.

Trẻ con còn nhũ nhi chưa biết nói, nhưng chúng biết khóc và quấy, bẳn hẳn, khó chịu. Khi chúng quấy khó hoặc khó chịu thì có 4 vấn đề đơn giản mà bậc phụ huynh phải kiểm tra khi chúng khó ở:

1. Chúng có buồn ngủ không?

2. Trẻ có đói bụng không?

3. Trẻ có đang mang cái tả mà trong đó bị chứa nước tiểu hoặc phân do chúng ị ra làm ngứa ngáy khó chịu không?

4. Và cuối cùng là trẻ đang bị bệnh.

Khi trẻ quấy khóc, khó ở, thì phụ huynh nên kiểm tra xem 3 vấn đề đầu xem có không? Nếu 3 vấn đề đầu không có, tức là trẻ đang bị bệnh, cần đưa trẻ đi khám bác sĩ.

Trẻ như cái máy mới, trọng lượng nhỏ, nước chiếm 80% trọng lượng cơ thể trẻ. Khi trẻ bệnh chỉ chậm một chút, việc sốt, tiêu chảy cũng đủ làm trẻ mất nước và suy kiệt nhanh chóng. Nhưng vì là cái máy mới đang chạy roda nên trẻ cũng rất dễ phục hồi, vì sức sống còn mãnh liệt, chứ không như cơ thể người già. Nên chẩn đoán đúng bệnh sớm, điều trị sớm thì trẻ sẽ phục hồi rất nhanh, và ngược lại.

Rất đơn giản, khóc là biểu hiện của trẻ nhũ nhi, vì chúng chưa biết nói để mô tả, than phiền với người lớn. Nên trẻ khóc thì cha mẹ phải tìm ra nguyên nhân của trẻ khóc mà giải quyết. Bốn nguyên nhân làm trẻ khóc giờ đã được lưu ý. Hy vọng thông tin ngắn này sẽ giúp các bậc cha mẹ không còn chậm trễ, và giải quyết vấn đề khi trẻ khóc.

Tóm lại, khi trẻ khóc mà chúng ta loại trừ 3 nguyên nhân trên, thì phải đưa trẻ đi khám bệnh, mà không nên tự làm bác sĩ. Vì bác sĩ học trần thân, nhưng không phải bác sĩ nào cũng có đủ năng lực thực sự của một bác sĩ thực sự, nên mình không học thì mình đừng tự làm bác sĩ, chỉ có hại mà thôi.

Asia Clinic, 17h56' ngày thứ Hai, 03/11/2014
Bài đọc liên quan: Loạt 4 bài cúm

Tại sao lạ có cái tựa liên quan giữa siêu vi rút, hacker mũ đen và phóng xạ? Một là thuộc về vi sinh hữu cơ, còn 2 vật kia là hạt nhân của vô cơ, nhưng tạo hóa luôn vĩ đại khi cho vật chất nhỏ nhất có cùng một cơ chế hoạt động gần như giống nhau hoàn toàn, chỉ khác nhau về cách chúng dùng cái gì để hoạt động là, do 1 siêu vi  rút sống như một cơ thể sống nên cần thức ăn, và có thể bị sức đề kháng con người tiêu diệt, còn chất phóng xạ không cần ăn để sống, mà sức đề kháng con người càng ngày bị chất phóng xạ vắt cho cạn kiệt mà thôi.

Như trong một bài viết của tôi cách đây 4 năm, siêu vi không thể tự đẻ đái được, vì nó chỉ có 1 chuỗi ADN  - Acid Deoxyribo Nucleic - hoặc ARN - Acid ribonucleic. Tùy theo loại mà chúng chọn một mô đích để sống. Ví dụ, con siêu vi viêm gan thì chọn tế bào gan để sống và sinh sản, con cúm thì chọn tế bào niêm mạc đường hô hấp để sống và sinh sản, etc. Siêu vi không sống ở ngoài tế bào được, nó phải sống trong nhân của tế bào. Khi vào nhân của tế bào động vật, con siêu vi gắn chuỗi ADN hay ARN của nó vào chuỗi nhiễm sắc thể của tế bào và sai khiến đẻ dùm. Cứ 1 con siêu vi vào một tế bào và sinh sôi nẩy nở cho đến khi tế bào chất bị nó ăn, và điều khiển sinh sản ra hàng triệu con siêu vi con, thì chúng phá màng tế bào và vào máu, rồi hàng triệu con đó lại chui vào hàng triệu tế bào khác để sinh sản tiếp tục. Nó như một phản ứng hạch tâm của bom nguyên tử.

Cũng giống thế, chất phóng xạ được đưa vào cơ thể động vật cũng có hoạt động như phản ứng hạch tâm của bom nguyên tử. Nhưng những phân tử hạt nhân thì không cần chất liệu di truyền là nhiểm sắc thể như siêu vi để làm nên phản ứng hạch tâm. Ngoài ra, chất phóng xạ nó không chừa bất cứ mô đích nào để tiêu diệt, nếu nó không là đồng vị phóng xạ phục vụ cho y học dùng để tấn công mô đích.

Sau này, khi công nghệ thông tin ra đời, các hacker viết phần mềm, họ viết những đoạn mã để gắn và một phần mềm điều khiển phần mềm chính thống của các hãng lớn dùng cho hệ điều hành máy tính cung cấp thông tin bảo mật. Cơ chế này giống như cơ chế con siêu vi rút điều khiển hệ điều hành sao chép tế bào của bộ nhiễm sắc thể để sinh sản con cái, cháu chắt cho mình. Nên từ đó, công nghệ thông tin đã vay mượn từ virus của y học để diễn tả những mã độc cho hệ điều hành máy vinh do các tin tặc gây ra.

Trong y học, người ta dùng chất đồng vị phóng xạ có đời sống phân hạch ngắn hạn rồi sau đó ngưng hoạt động phản ứng hạch tâm để điều trị bệnh. Nên trong thời gian trị bệnh bằng phóng xạ cho các bệnh lý ung thư, đòi hỏi liều lượng, mật độ khu trú đến mô đích phải rất nghiêm ngặt. Vì nếu chỉ quá liều 2 yếu tố này sẽ dẫn đến suy đa cơ quan và tử vong.

Chiếc Curiosity thế hệ mới 2012 của NASA thám hiểm sao Hỏa. Nếu đem Curiosity so với thế hệ Spirit và Opportunity vào năm 2004 chỉ có đời sống chỉ nhiều ngày, trong khi đó, Curiosity có đời sống và hoạt động lâu đến 10 năm, và pin hạt nhân của nó có đời sống đến 20 năm

Nhưng trong kỹ thuật quân sự, và kỹ thuật hạch tâm phục vụ công nghệ như tạo ra điện năng,  thì chất phóng xạ có đời sống phản ứng hạch tâm càng dài càng tốt. Ví dụ như, nhà máy tạo ra điện cho chiếc xe tự hành Curiosity mà NASA mới phóng lên sao Hỏa hồi tháng 8 năm 2012 thì cục pin bằng năng lượng hạt nhân có đời sống 20 năm để đảm bảo vận hành chiếc xe với thời hạn 10 năm theo tính toán là thiết bị của xe sẽ hư hỏng!

Trong hoạt động tình báo chất phóng xạ hạt nhân cũng thường hay được sử dụng để thủ tiêu đối thủ khi cần thiết. Một ví dụ điển hình là việc ông Putin bị nghi ngờ là chủ mưu thủ tiêu bạn đồng môn thời còn làm ở cơ quan tình báo trung ương Liên Xô cũ - KGB - ông Alexander Litvinenko bị chết bất thường năm 2006 tại Anh, vì bị thủ tiêu bằng Polonium-210. Gần đây, mối quan hệ không êm đẹp giữa Nga và Anh cũng như phương Tây, thì Anh lại quyết định công khai điều tra lại cái chết đã được cho là ông Litvinenco đã uống 1 ly cà phê có đồng vị phóng xạ Polonium-210.

Chất phóng xạ hủy diệt không có tế bào chọn lọc như virus. Nó đến tế bào nào thì hủy diệt tế bào ấy. Nếu nhiễm phóng xạ qua đường hô hấp thì cái chết sẽ đến cấp kỳ chỉ trong tích tắc. Có nhiều cái chết đột ngột của các chính khách ở các quốc gia có chế độ chính trị không minh bạch như cộng sản, cũng vì bị ngộ độc phóng xạ qua đường hô hấp. Nhiễm phóng xạ qua đường tiêu hóa thì cái chết có chậm hơn, vì nó sẽ được hấp thu vào máu, rồi đến làm suy tủy xương không còn khả năng sinh sản tế bào máu, bệnh nhân sẽ chết vì bệnh cảnh như người bị AIDS - Acquired Immuno-deficiency Syndrome: Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải - của người nhiễm con siêu vi HIV.

Nhưng siêu vi thì ngày nay có nhiều thuốc chữa trị, đi kèm với một lối sống lành mạnh để nâng sức đề kháng của cơ thể, thì kéo dài đời sống của người bệnh đến hơn 5 năm, có trường hợp đến 10 năm, còn với nhiễm phóng xạ hạt nhân vì thủ tiêu, hay vì do sự cố hạt nhân như vụ nhà máy Chernobyl hay Fukushima thì hầu như chỉ chờ chết, vì chất phóng xạ đã vào cơ thể rồi thì không thể thải ra, mà nó ở đó để thực hiện hành trình phản ứng hạch tâm của mình cho đến hết đời sống mà nó được quy định.

Asia Clinic, 16h01' ngày thứ Hai, 29/9/2014
Hầu như ai, từ thầy thuốc đến người mẹ đều biết sữa là quan trọng, nhưng cũng chưa có ai hiểu sữa là gì? Bài này tôi viết nhằm để cho cộng đồng hiểu sữa là gì? Có bao nhiêu loại sữa? Sữa có giới hạn của nó ở đâu? nhằm cho cộng đồng không bị mê hoặc bỡi những quảng cáo quá sự thật, mà truyền thông của xã hội gần đây đi sai vai trò của nó vì lợi nhuận.

Gần đây trên thị trường sữa Việt Nam có vấn đề bất cập về giá sữa, khi cuộc sống công nghiệp bắt đầu du nhập vào, và do bùng nổ dân số gây ra nhu cầu sữa một cách quá đáng, vì thiếu hiểu biết. Nên bộ tài chính buộc phải áp trần giá sữa nhằm cho người dân đỡ bị gian thương móc túi.

Nhưng sau áp trần gía sữa, thì thị trường sữa đồng loạt đổi tên là thực phẩm dinh dưỡng bổ sung, để lách luật gây giá ảo móc túi người dân.
Sau khi bộ tài chính áp trần giá sữa, thì tất cả các công ty sữa trong và ngoài nước sửa lại nhãn bao bì là Sản phẩm dinh dưỡng công thức, nhằm tạo bão giá lách luật.

Định nghĩa

Trước tiên muốn dùng sữa đúng thì phải hiểu sữa là gì? Cũng giống như tất cả các khái niệm khác, định nghĩa rất quan trọng.

Sữa là một chất lỏng màu trắng đục được sản xuất bởi các tuyến vú của động vật có vú. Nó là nguồn gốc chính của dinh dưỡng và cả kháng thể chống lại bệnh tật cho động vật có vú ở giai đoạn mới sinh ra, trước khi chúng có thể tiêu hóa các loại thực phẩm mà thiên nhiên và xã hội tạo ra.

Tiêu chuẩn đạm là tiêu chuẩn bắt buộc và phải có của sữa là phải có 34% đạm trong sữa. Tất cả các loại gọi là sữa, mà thành phần đạm dưới 34% tổng trọng thì không phải là sữa, mà chỉ là thực phẩm bổ sung. Các tiêu chuẩn này sữa mẹ của loài động vật có vú chỉ đáp ứng được trong 6 tháng đầu hậu sản. Sau 6 tháng hậu sản sữa mẹ của động vật có vú không còn đáp ứng được, vì lượng kháng thể chống lại bệnh tật, cũng như hàm lượng khác - trong đó có đạm - giảm dần.

Tiêu chuẩn đạm trong sữa theo Tổ chức y tế thế giới phải đạt 34%.

Đặc điểm

Từ đó ta thấy sữa đúng định nghĩa có 3 đặc điểm quan trọng sau đây:

1. Là chất dinh dưỡng thiết yếu, có đầy đủ thành phần cho động vật có vú sơ sinh sống.

2. Là chất chống lại bệnh tật cho động vật có vú trong thời kỳ sơ sinh.

3. Là chất để cơ thể của động vật có vú trong thời kỳ sơ sinh dùng để xây dựng và phát triển hoàn thiện.

Phân loại

Từ định nghĩa gốc này cho chúng ta thấy các vấn đề sau:

Phân loại sữa thì có 2 loại: 

1. Sữa mẹ cho mỗi loài động vật riêng lẻ như, sữa người, sữa vượn, sữa khỉ, sữa cá voi, sữa bò, etc.

2. Sữa động vật nhân tạo như sữa bò, sữa dê, sữa thực vật, etc dùng để cho người dùng, hoặc cho động vật cần săn sóc.

Tạo hóa rất khoa học, và tinh vi là, sữa mẹ chỉ có giá trị trong 6 tháng đầu tiên sau sinh là đầy đủ mọi tính chất, đặc điểm của sữa, và 6 tháng cũng là thời gian mà, động vật có vú sau sinh cũng đã hoàn thiện cả bộ nhai để bắt đầu cho cuộc tự dưỡng và dị dưỡng của mình. 

Sữa có vai trò chống loảng xương không?

Câu trả lời là CÓ và KHÔNG!

Tại sao có? Vì trong sữa có hàm lượng calcium cao. Calcium là thành phần chính để tạo xương ở tuổi trưởng thành và phát triển cơ thể. Và sữa chỉ có giá trị cho xương khi Calcium trong sữa được chuyên chở đến xương nhờ vào hormone sinh dục, và ở tuổi còn vận động nhiều.

Tại sao không? Vì để Calcium đi đến đúng nơi cần Calcium tạo xương thì cần phải có 2 điều kiện: hormone sinh dục như là chiếc xe chở đến đúng nơi cần Calcium, và vận động là yếu tố xúc tác cho quá trình xây dựng xương chắt và chịu lực.

Như tôi đã viết gần đây, 35 tuổi là tuổi của sự bắt đầu tiến trình lão hóa diễn ra của con người. Có nghĩa là, quá trình chết diễn ra mạnh hơn quá trình sống. Và loảng xương cũng bắt đầu diễn ra, nhưng quá trình loảng xương diễn ra mạnh mẽ nhất bắt đầu từ lúc phụ nữ bặt kinh, và đàn ông không còn ham muốn tình dục.

Gần đây có loại sữa được báo chí, đài truyền hình, truyền thanh bảo rằng sữa chống loảng xương cho người cao tuổi là sai. Vì người cao tuổi cơ quan sinh dục đã giảm, hoặc ngừng hoạt động sinh đẻ ở nữ, và đòi hỏi tình dục ở nam, nên không còn đủ hormone sinh dục để đưa Calcium và nơi cần để tạo xương. Người già chỉ còn cách là vận động như, đi bơi, tập nhẹ kiên trì để chống quá trình loảng xương do lão hóa gây ra.

Uống sữa lúc nào?

Dĩ nhiên về mặt sinh lý hấp thu phải hợp với lẽ tự nhiên là trẻ sơ sinh chỉ uống sữa lúc đói. Đối với người lớn cũng vậy, phải uống sữa lúc đói mới có tác dụng tốt cho cơ thể. Vì trong sữa có Calcium và chất bổ dưỡng chỉ được hấp thu tốt lúc đói, mà không bị kết tủa và bị thải theo phân, khi có các hợp chất gây phản ứng kết tủa vì thức ăn khác trong ống tiêu hóa.

Nhưng có nhiều bà mẹ ông bố, sau khi con mình đã được ăn no nê buổi cơm chiều, thì tối đến lại cho con mình nốc thêm 1 ly sữa to, vì thế mà bé trở nên béo phì. Sữa phải được uống trước khi ăn ít nhất 1 giờ đồng hồ khi bụng đói mới hợp sinh lý của cơ thể.

Sữa trên thị trường có phải là sữa không?

Rõ ràng theo tiêu chuẩn và định nghĩa sữa thì không có bất kỳ loại sữa nào được quảng cáo, và bán trên thị trường toàn cầu được gọi là sữa, mà phải gọi là thực phẩm bổ sung - Supplementary Food. Nhưng khi về đến Việt Nam cái từ Supplementary Food được các nhà kinh doanh dịch ra thành, Thực Phẩm Chức Năng, để biến nó từ thực phẩm bổ sung cũng giống như tôm, cá, rau, củ, quả mà chúng ta vẫn ăn hằng ngày thành "thuốc", nên chúng có giá đắt hơn thuốc!

Sữa hiện nay trên thị trường Việt Nam chỉ có nồng độ đạm chưa bằng 50% nồng độ đạm mà Tổ chức Y tế Thế giới quy định!

Ăn uống là thuốc để xây dựng và phát triển cơ thể sống. Nhưng ăn uống sai là thuốc độc để cơ thể mau bệnh tật, và dẫn đến tử vong.

Kết

Bộ y tế cần những con người có kiến thức y học chuẩn mực, và hàn lâm. Các bộ ngành khác của chính phủ Việt Nam cần có những con người có kiến thức hàn lâm, có tâm, và có tầm với Tổ quốc và Dân tộc, cùng hoạt động nhịp nhàng, đồng bộ với nhau, thì mới mong đem lại những hiểu biết đơn giản cho người dân, nhằm dân không bị thiệt, mà nền kinh tế không bị chảy ngân sách ra nước ngoài thì văn hóa chuộng hàng ngoại của dân Việt bấy lâu nay.

Asia Clinic, 12h24' ngày thứ Năm, 14/8/2014
Bài đọc liên quan:

Mấy hôm nay lo cái Quỹ Tây Du, mặc dù nhiều bạn hỏi, sao không viết bài về dịch sởi? Nay rảnh viết vài dòng để bà con an tâm. Tôi xin trả lời ngắn gọn như thế này cho dễ hiểu.

Trong dịch lây lan có 3 con đường lây lan: nước, máu và không khí. Nước và máu thì khống chế dễ. Không khí thì vô phương, vì làm sao bắt không khí không di chuyển theo gió? Nên chỉ khoanh vùng dịch, cấm di chuyển dân số từ vùng bệnh sang vùng khác là biện pháp tốt nhất. Sau đó giập dịch chỉ 1 tuần là xong bén, chả có gì ầm ĩ. Chuyện đó là chuyện của Bộ Y phải lo.

Nhưng không khí phải phù hợp thì nó mới lây lan, chứ không phải không khí nào sởi cũng có thể lây lan.

Cơn rét Nàng Bân ở miền Bắc vừa rồi là nguyên nhân gây dịch sởi. Vì con virus nói chung, sởi nói riêng chỉ sống ở thời tiết lạnh. Nhiệt độ tốt nhất cho virus sống tốt trong không khí là dưới 25 độ C. Tốt nhất là khoảng từ 4 đến 8 độ C.

Trời Sài Gòn luôn 35 - 36 độ C thì sởi nó bỏ chạy té khói, không thì nó chết. Với nhiệt độ Sài Gòn hiện nay, con sởi bay ra không khí mà không có nơi cư ngụ thì chỉ 30 giây là nó chết. Nên đừng lo chỗ nóng như từ miền Trung trở vào. 

Vậy chuyện sởi chỉ cần khoanh vùng và tiêu diệt là sẽ ổn thôi. Nếu cần, cử ngay những đội điều trị lưu động đến ngay tâm vùng dịch điều trị tại chỗ, để bà con không mang mầm bệnh đi nơi khác. Chuyện nhỏ, nhưng không hiểu sao bộ Y lại lúng túng các bạn ợ.

Nhưng tôi nghĩ, mọi người cũng nên thông cảm cho bộ trưởng Y tế. Nếu công bố dịch sởi thì sợ du lịch mất tiền, phải thông cảm thời sụp đổ kinh tài. Khác với tụi giãy đành đạch mà không chết, xứ cộng chả biết làm gì có tiền, nên chuyện công bố dịch là chuyện của các nhà chính trị theo Quyết định số 64/2010/QĐ-TTg ngày 25/10/2010 của Thủ tướng Chính phủ quy định về điều kiện công bố dịch, trong đó quy định rõ sởi là dịch bệnh nhóm B, nên việc công bố dịch thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND tỉnh trên cơ sở đánh giá tình hình dịch bệnh và khả năng kiểm soát của địa phương, chứ không phải của ngành Y.

Hehehe, hết bài.

Một số hình ảnh sởi tiêu biểu






Asia Clinic, 14h11' ngày thứ Bảy, 19/4/2014
Bài đọc liên quan: Muối iode cần cho ai, vùng miền nào ở Việt Nam?

Tình hình các công ty sản xuất nước mắm chạy theo lợi nhuận đang đầu độc dân Việt, vì cái văn hóa ăn nước mắm mà dân không hay biết. Hôm nay tình cờ đọc bài: Sự thật về nước mắm: Nước mắm công nghiệp đánh bại nước mắm cá cơm. Nên tôi phải viết một bài đứng trên cơ sở khoa học để giải thích đâu là nước mắm thật, đâu là nước mắm giả với hóa chất, và có khi được pha với phân u rê!

Bất kỳ ai đã từng học chương trình hóa học phổ thông đều có học hóa hữu cơ. Trong chương trình hóa hữu cơ có phần học acide amine - amino acide - còn gọi là thành phần chính để tạo ra protein, protide hay dân mình thường gọi là đạm. Các loại acide hữu cơ có chung một gốc COOH - 1 nguyên tử carbon, 2 nguyên tử Oxy và 1 nguyên tử Hydro. Nhưng gốc chính để nhận biết các acide hữu cơ khác với amino acide là ở gốc NHn. Gốc NHn gồm có 1 nguyên tử Ni tơ và n nguyên tử Hydro gắn nhau với liên kết đơn, với n có thể bằng 0, 1 hoặc 2. Nó là gốc mà dân trong ngành gọi là gốc Ni tơ, hay còn gọi là gốc đạm. Tùy theo loại amino acide mà có thể có một hay nhiều gốc NHn. Ví dụ Arginine có 4 gốc NHn, trong đó có 3 gốc NH2 và 1 gốc NH; Histidine thì có 3 gốc NHn, trong đó có 1 gốc NH2, 1 gốc NH và 1 gốc N.(Xem hình mình họa ở dưới)

Cũng giống như con người, cơ thể cá 70% trọng lượng là nước, 30% còn lại là protid, lipid, muối khoáng ở dạng vi lượng(điện giải), và sinh tố. Cho nên nước mắm là nước chấm truyền thống của người Việt giàu chất dinh dưỡng nhất, kể cả iode, mà không phải quốc gia nào cũng có được.

Con cá nói riêng, hải sản nói chung rất ít mỡ, vì nó bơi hoài ngay cả trong lúc ngủ. Khác với loài động vật trên cạn ngủ thì nằm yên, nên nồng độ mỡ nhiều hơn hải sản. Vì thế cho nên những ai bị bệnh Goute, bác sỹ thường khuyên giảm ăn hải sản. Do Goute là bệnh từ nguyên nhân ứ đọng acide Uric trong máu quá ngưỡng cho phép, do nhiều nguyên nhân khác nhau, mà acide uric lại là sản phẩn chuyển hóa từ đạm, hay nói cách khác từ amino acide.

Cá càng mập, hay nhiều thịt thì nồng độ đạm cũng chỉ cao nhất theo tỷ lệ phần trăm đã được phân bố 1 cách khoa học cho cơ thể là, không thể bằng 30% trọng lượng cơ thể con cá. Khi làm nước mắm còn cho muối vào, nên nồng độ đạm phải giảm xuống còn dưới 30% của tổng trọng lượng 100ml nước mắm. Nên nước mắm thật làm từ cá nếu bị phơi nắng, cô đặc thì cao lắm là trong 100ml nước mắm chỉ có thể có 30gram protein, thì gọi là nước mắm 30 độ đạm. Không thể có nước mắm mà nồng độ đạm hay nồng độ Ni tơ lên đến hơn 30%.

Để cụ thể hóa cho dễ hiểu, ta hãy cứ cho tất cả 30% trọng lượng còn lại là Protid trong cá + muối sẽ bằng trọng lượng lúc vào mắm. Theo công thức lắm mắm truyền thống là, 1 muối 3 cá thì lúc đó trọng lượng của protid chỉ còn dưới 25%, mà trong muối có nước và Nacl và các yếu tố vi lượng khác.

Ví dụ, 1kg cá + 300gr muối, và cứ cho 30% còn lại tất cả là protid, mà không có lipid và sinh tố, điện giải, thì tỷ lệ protid sẽ là: 300gr/1.300gr thì = 23% độ đạm. Nếu cô đặc do bốc hơi còn 1200gr thì lúc đó nồng độ protid cũng bằng 300/1200 = 25% độ đạm. Chỉ khi nào cô đặc chỉ còn 1000gr thì nồng độ đạm mới được 30%. Nhưng như thế thì nước mắm quá mặn, nước mắm không thể ngon được.

Thời buổi công nghiệp, người ta sợ ăn mỡ vì thiếu hiểu biết của cả thầy thuốc cũng như bệnh nhân, nên nghe nói nước mắm có nồng độ Ni tơ hay nồng độ đạm cao là mê tít mắt. Lợi dụng yếu tố này, một số công ty mỵ dân là để thêm cái con số 40%, thậm chí 50%, có chỗ lên đến 80% độ đạm!

Có hai lý do mà nước mắm có nồng độ đạm cao như quảng cáo ở trên:

Thứ nhất là quảng cáo láo, nhưng nước mắm được làm thật chỉ có nồng độ đạm chỉ 10 hoặc 20% mà thôi. Nhưng dù sao cũng là nước mắm thật, không độc hại.

Thứ hai là, nước mắm có đúng nồng độ đạm cao như quảng cáo hoặc thấp hơn một chút, nhưng chỉ toàn là nước muối, phẩm màu và phân U rê - Urea - hoặc là men hóa học, hóa chất có nguyên tố Ni tơ pha vào để khi đo nồng độ đạm sẽ cao. Vì ai cũng biết, phân tử U rê có gốc amonia - NH3. Cũng là ni tơ, cũng là đạm, nhưng đạm ở đây là hóa chất tổng hợp trong công nghiệp.

Việc sử dụng hóa chất công nghiệp có gốc Ni tơ làm nước mắm có tác hại cho cơ thể con người như thế nào, thì tùy theo hóa chất được pha. Nhưng chắc chắn là không thể vô hại như nước mắm thật truyền thống làm từ sinh vật là cá, muối và ủ từ 4 đến 6 tháng dưới trời nắng như ngư dân Việt vẫn làm từ bao đời nay.

Có nhiều cách phân biệt nước mắm thật và giả. Trong đó, nước mắm thật mùi thơm đặc trưng, và độ châm chích đầu lưỡi khi ăn nước mắm, do đạm của cá đã được phân hủy thành các amino acide mà có thể làm cho những người có cơ địa dị ứng, có thể bị dị ứng sưng cả môi của mình. Còn nước mắm hóa học pha chế thì không bao giờ có được 2 điều này.

Đừng nên chết vì thiếu hiểu biết, chỉ vì nghe lời quảng cáo xằng bậy của các công ty hám lợi, mất nhân tính. Chúc mọi người ăn lễ giáng sinh vui vẻ, và đừng quên khi làm bữa tiệc giáng sinh có nước mắm thật.

Asia Clinic, 18h44' ngày thứ Hai, 23/12/2013