Hiển thị các bài đăng có nhãn tầm nhìn. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn tầm nhìn. Hiển thị tất cả bài đăng
Bài đọc liên quan:
+ Hôn quân và minh quân trong chính trị Thái Lan
+ 50 năm và 67 năm
+ Tội ác thiên niên kỷ
+ Báo cáo của diễn đàn kinh tế thế giới tháng 9/2013

21h30' ngày 16/9/2013 vừa qua là ngày sinh nhật lần thứ 90 của một vĩ nhân của thế kỷ XX - Ông Lý Quang Diệu. Kênh truyền hình Discovery đã chiếu lại bộ phim tài liệu về sự thành công của Ông Lý và lịch sử đất nước Singapore 50 năm qua. Hôm ấy cũng là ngày mà con trai Ông - Lý Hiển Long đương kim thủ tướng Singapore thế hệ thứ 3 - động thổ cho khu công nghiệp Việt Sing thứ 5 tại Việt Nam ở Dung Quất. Nó chứng tỏ Singapore đã là một nền kinh tế hùng cường trong khu vực.

Nói về Ông Lý, thì không ai chối cãi sự thành công của Ông với vai trò nhạc trưởng của đất nước nhỏ bé, chỉ bằng 1/3 diện tích Sài Gòn - 710km2 so với 2.095km2, dân số chỉ bằng 70% dân số Sài Gòn. Nhưng Sigapore có một thuận lợi cũng như thách thức to lớn về địa chính trị, mà bất kỳ người dân hay chính trị gia nào cũng mơ ước, khi nó án ngữ eo biển Malacca và tách khỏi Trung Hoa lục địa, mà lại nằm ở chung bán đảo Mã Lai Á.

Nếu kiểm chứng toàn bộ bộ phim trên Discovery so với bản chính cuốn sách From Third Wordl to First của Ông Lý viết về Singapore và về mình, thì có một chi tiết khác nhau khá thú vị. Nước mắt của ông vào ngày 09/8/1965, khi Thủ tướng Mã Lai Á lúc bấy giờ là Tunku Abdul Rahman, tuyên bố Quốc hội Mã Lai Á thông qua quyết định cắt đứt quan hệ với tiểu bang thứ 14 của nước này - Singapore - ra khỏi Liên Bang Quân chủ Malaysia. 

Trong phim có một chi tiết Ông Lý Quang Diệu đã khóc trước toàn dân Singapore và lời bộc bạch trong nuối tiếc rằng: "Đối với tôi, đây là một khoảnh khắc đau thương. Suốt cuộc đời tôi, suốt cuộc đời trưởng thành của tôi, tôi luôn tin tưởng vào sự kết hợp và thống nhất của hai vùng lãnh thổ... Ngay lúc này, tôi, Lý Quang Diệu, Thủ tướng Singapore, nhân danh nhân dân và chính quyền Singapore, tuyên bố rằng kể từ hôm nay, ngày 9 tháng 8 năm 1965, Singapore sẽ vĩnh viễn là một quốc gia độc lập, dân chủ với đầy đủ chủ quyền, lập nền trên những nguyên lý của quyền tự do và công bằng hầu mưu tìm phúc lợi và hạnh phúc cho nhân dân đang sinh sống trong một xã hội tối hảo, công bằng và bình đẳng."

Tuyên ngôn độc lập của Singapore đơn giản chỉ có vậy và dòng nước mắt của Ông khi đọc những lời trên.

Nhưng trong sách của Ông Lý thì, ước mơ thoát khỏi cuộc chiến sắc tộc, tôn giáo và dưới sự kiểm soát quân đội của Mã Lai Á đối với Singapore là một mong muốn, mà Ông luôn thường trực trong lòng, từ khi ông lên nắm cương vị Thủ tướng Singapore do dân bầu vào ngày 01/6/1959.

Có nhiều lý do Ông Lý Quang Diệu muốn Singapore tách ra khỏi Mã Lai Á. Trong đó, an ninh cho bản thân ông là một yếu tố quan trọng hàng đầu. Yếu tố thứ hai cũng cực kỳ quan trọng là vấn đề Singapore phải chịu sự đô hộ của Mã Lai Á. Và cuối cùng là, cuộc chiến tranh sắc tộc của người Mã Lai không muốn tiểu bang có 2 triệu dân lúc ấy của Singapore hầu hết là người Hoa chung sống với họ.

Nhưng lý do làm Ông Lý buồn lòng khi phải tách ra khỏi Mã Lai Á là có thể mất đi một thị trường lớn đông dân của 13 bang Mã Lai Á lúc bấy giờ. Một câu hỏi lớn đối với ông là, làm sao giải quyết công ăn việc làm của 2 triệu dân Singapore, sau khi ông Lý kết hợp với đảng cộng sản Singapore để đấu tranh đuổi thực Dân Anh giành độc lập. Rồi sử dụng người Anh để tiêu diệt đồng đảng cộng sản ở Singapore, mà ông cho là thành phần nguy hiểm sẽ làm cho Singapore chậm tiến.

Qua đó cho thấy, tư duy của Ông Lý đối với đất nước non trẻ Singapore là xây dựng một thể chế chính trị, làm sao để biến Singapore là một trung tâm kinh tế tài chính hàng đầu Đông Á, làm sao bắt kịp và thay thế Hongkong. Nhiệm vụ đó Ông đã hoàn thành trong 31 năm - từ 1959 đến 1990. Đến năm 1990 Ông thoái vị và trao nhiệm vụ mới cho thế hệ kế thừa là, biến Singapore thành một trung tâm khoa học kỹ thuật và sáng tạo ở Đông Á.

Cho đến nay, tuy là một đất nước nhỏ bé có diện tích chỉ bằng 1/3 Sài Gòn. Mộng ước của Ông biến Singapore trở thành Hòn Ngọc Viễn Đông đã vượt tầm. Và trường National Singapore University đã đứng vào top 30 thế giới - cụ thể là xếp hạng thứ 22 năm 2013 này. Một thứ hạng đang sánh vai với các trường đại học hàng đầu của Hoa Kỳ, Anh, v.v.. như Cornell University một trong những IVy League của Hoa Kỳ, và như London School of Economics and Political Science, ngôi trường chuyên đào tạo ra những lãnh tụ hàng đầu thế giới của Vương Quốc Anh, nơi mà ông đã từng theo học.

Trong khi đó, Việt Nam đang chiến lược dân vận vĩ đại thời kỳ mới của đảng cầm quyền là, phấn đấu đạt chỉ tiêu đến 99% các sinh viên đại học có học chương trình nghị quyết của đảng cầm quyền vào năm 2016, cho sự nghiệp giáo dục của đảng cầm quyền, để đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp hóa vào năm 2020, thì chưa có trường đại học nào ở Việt Nam nằm trong top 400!

Tất cả những điều trên cho thấy, với một kiến thức luật sư bài bản từ Luân Đôn, và kiến thức kinh tế đang học dang dở nửa chừng cũng tại Luân Đôn, Ông Lý đã biết sử dụng nước mắt chính khách để khai sinh vùng đất mà trước đó Stamford Raffles đã tìm ra, và biến nó thành nơi giao lưu buôn bán Đông Tây sầm uất vào năm 1819.

Cũng thì nước mắt chính trị gia, nhưng nước mắt của ai đó, trong cải cách ruộng đất năm 1957 dùng để lừa gạt dân tộc mình, làm thân tay sai ngoại bang vì tiền đồ chính trị cho riêng mình. Nhưng nước mắt của Lý Quang Diệu thì khác, nó qua mặt một chính phủ lớn mạnh hơn Singapore gấp hàng trăm lần, để mang lại cho người dân Singapore tự lực, tự cường và có thu nhập đầu người đang đứng hàng đầu thế giới - 50.323USD/đầu người vào 2012.

Một câu nói đáng ghi vào sử sách của Ông Lý trong bộ phim này mà tôi nhớ mãi là: "Bạn đừng nên làm chính trị nếu bạn có ý định tham nhũng". Ông đã quy định tất cả thành viên nội các Singapore mang trang phục trắng khi tham chính, để chứng tỏ sự trong sạch bằng hành động. Một vấn đề mà nước Việt hôm nay đang có thể lao vào vực thẳm, nhưng không thể giải quyết được. Điều mà Ông Lý đã làm được trong suốt sự nghiệp chính trị của mình, và tạo ra một đất nước, mà nơi ấy là quê hương thứ hai của ông trở thành nơi mà, mọi người dân sống và làm việc trong một không khí chính trị trong sạch vào bậc nhất toàn cầu.

Asia Clinic, 14h36' ngày thứ Tư, 18/09/2013
Bài viết liên quan:

Gần đây bộ giáo dục đào tạo có thay đổi nhân sự trong việc thiết kế nền giáo dục nước nhà, nhưng nhân lực vẫn chưa có, để đủ tầm hiểu biết phải làm thế nào, khi đưa ra những quyết định có tính khoa học, để cải thiện một nền giáo dục mà cội rễ của nó đã bị sai lầm.

Hôm qua, theo công bố hướng dẫn của bộ giáo dục và đào tạo thì học sinh đạt được giải nhất, nhì và ba trong cuộc thi tuyển cấp quốc gia về môn sinh học sẽ được tuyển vào đào tạo tại các đại học Y khoa, còn học sinh được giải khuyến khích môn này thì được tuyển thẳng vào cao đẳng Y khoa. Dù rằng công việc cụ thể như thế nào thì chưa rõ, nhưng đây là một quyết định, nếu không nói là sai lầm về tư duy giáo dục của bộ giáo dục đào tạo, mà nó còn cho thấy một tầm nhìn thiển cận của những người có trách nhiệm ở cái bộ làm công việc vĩ mô cho tâm hồn, trí não của dân tộc.

Tôi đã từng viết về câu chuyện giáo dục ở Hoa Kỳ, từ phổ thông đến sau đại học về tất cả việc dạy, học và tuyển sinh trên blog này và trên báo chí chính thống gần cả trăm bài. Trong đó có những bài về tuyển sinh vào sau đại học, trong đó có học y khoa như thế nào tương đối đầy đủ. Nhưng cũng cần nói thêm một số vấn đề mà bộ giáo dục hiểu là, khi học y khoa sinh viên phải học những gì? Một sinh viên y khoa khi ra trường vì sao lại khác với sinh viên các trường khác ở lời thề Hippocrates? Và không ít những bác sĩ y khoa là lãnh đạo quốc gia, cũng như các tổ chức toàn cầu?

Ở Việt Nam, chế độ thi tuyển vào đại học đã là một chế độ lỗi thời so với giáo dục toàn cầu, trong khi các nền giáo dục tiên tiến đã đi vào chế độ xét tuyển bỡi hội đồng tuyển sinh của từng trường quyết định sau những yếu tố mà do chiến lược tuyển sinh của trường đó đưa ra. Để đạt được điều này, đòi hỏi một xã hội công bằng, văn minh và trong sạch trong giáo dục, cũng như một thể chế tam quyền phân lập của một nhà nước pháp trị, nên phải ít nhất nửa thế kỷ nữa Việt Nam mới làm được, nếu mọi thành viên trong xã hội cố gắng để đạt được.

Nhưng vấn đề học y khoa thì sinh viên trường thuốc bắt buộc phải học những gì trước khi được phép sờ vào người bệnh, để thực hiện được lời thề đầu tiên, chung nhất của Hippocrates: không được làm hại người bệnh!

Đầu tiên, những môn học được gọi là môn học cơ sở để phục vụ cho việc học kiến thức y học thì, sinh viên phải học tất tần tật các môn khoa học tự nhiên và xã hội. 

Tôi xin nói về các môn học về khoa học tự nhiên bao gồm, toán(mathematics), lý(physics), hóa(chemistry), sinh(biology), vi sinh(microbiology), ký sinh(parasitology), sinh lý(physiology), sinh lý bệnh học(pathophysiology), sinh hóa(biochemistry) và dĩ nhiên phải có giải phẫu học(anatomy), giải phẫu bệnh học(anapathology), v.v... Chỉ bấy nhiêu môn khoa học cơ bản về tự nhiên ấy cũng đủ để thấy một học sinh chỉ giỏi về sinh học thì không thể cán đáng được việc học y khoa và để trở thành người thầy thuốc giỏi về chuyên môn.

Vì sao học y khoa mà phải học toán giỏi? Vì y khoa là một ngành khoa học thực nghiệm. Làm bác sĩ cần phải biết làm nghiên cứu và đúc kết khoa học để phát triển chuyên môn trong mọi hoàn cảnh. Toán trong y khoa không chỉ là toán sơ cấp và cao cấp, mà còn là toán ứng dụng như xác suất và thống kê trong y học. Khó và hữu ích hơn nhiều so với toán lý thuyết sơ cấp và cao cấp.

Vì sao học y khoa phải học vật lý? Vì có vật lý thì mới có đủ kiến thức để giải thích một số cơ chế bệnh sinh của một số bệnh tật một cách đầy đủ. Không nắm được định luật Bernoulli, định luật Boyle - Mariotte, và bao nhiêu hiện tượng vật lý khác, thì làm sao hiểu được những vấn đề về huyết động học của dòng máu lưu chuyển trong huyết quản khi nào nó thông và khi nào nó tắt, cũng như khi nào nó vỡ, v.v và v.v...

Những môn khác như hóa, sinh, sinh hóa, sinh lý, v.v... mà không nắm thì làm sao hiểu bao nhiêu cơ chế bệnh sinh của hàng triệu bệnh và tác động thuốc, chuyển hóa thuốc khi cho người bệnh một đơn thuốc và tiên lượng bệnh tật?

Về khoa học xã hội sinh viên trường y phải cần hiểu biết và học triết học, tâm lý học, kinh tế chính trị học, kể cả một số nước còn đòi hỏi phải biết thêm một trong 4 môn cầm kỳ thi họa. Vì đối tượng của nghề y là con người, mà lại là con người đang trong cơn đau khổ của bệnh tật, chứ không phải con người bình thường. Làm bác sĩ không chỉ lo có phần hồn đơn giản như ngành giáo dục, mà còn phải lo cái phần xác thịt đang trong lúc yếu đau. Làm bác sĩ mà không am hiểu tâm lý con người thì, làm sao lo phần hồn đầy khổ đau của người bệnh? Một hậu quả lạm phát hoặc thay đổi thời tiết cũng làm lắm người lên cơn cao huyết áp, có thể dẫn đến biến chứng nhồi máu cơ tim, thuyên tắc mạch máu não hoặc xuất huyết não hoặc đau dạ dày cấp, v.v...., là chuyện bình thường.

Cho nên, ở Hoa Kỳ, trường y là trường sau đại học chứ không phải trường đại học, và tấm bằng ra của bác sĩ là tấm bằng tiến sĩ. Nó khác với các ngành nghề khác ở chỗ đó, nên nó buộc trước khi thí sinh làm hồ sơ nhập học vào trường y tối thiểu phải tốt nghiệp cử nhân. Trước năm 1975, để học y khoa phải trải qua 7 năm, nếu được nhận vào, kể cả 1 năm học chương trình khoa học tự nhiên ở đại học khoa học. Với chương trình 8 năm nếu suông sẻ của Hoa Kỳ được nén vào chỉ 6 năm y khoa ở Việt nam là rất nặng, nếu không là những người thông minh, xuất sắc thì khó thành thầy thuốc giỏi, mặc dù vẫn ra bác sĩ và cũng làm việc như ai.

Đã thế khi làm hồ sơ vào trường y ở Hoa Kỳ, thí sinh còn phải qua một cuộc thi chuẩn hóa quốc gia cho tất cả các sinh viên sau tốt nghiệp cử nhân, để đánh giá sinh viên ấy có đủ điều kiện vào trường y khoa hay không - MCAT: Medical College Admission Test - nhưng đây cũng chỉ là một cuộc thi để được xem xét ở vòng gửi xe, chứ chưa được vào đến bàn xét duyệt vào trường thuốc Hoa Kỳ. MCAT là một cuộc thi nếu không nói là hãi hùng, thì cũng đủ làm cho tất cả các thí sinh muốn vào trường Y đều phải phấn đấu học hành cật lực, liên tục một cách toàn diện tất cả các lĩnh vực khoa học tự nhiên và khoa học xã hội trong 4 năm cử nhân. Vì cuộc thi này có tất cả các câu hỏi về những lĩnh vực về khoa học tự nhiên và xã hội mà tôi đã kể ở trên cho các môn học cơ sở.

Nếu GRE(Graduate Record Examination) để vào PhD cho các chuyên ngành tự nhiên và, GMAT(Graduate Management Admission Test) để vào PhD cho các chuyên ngành xã hội, là những cuộc thi chuẩn hóa quốc gia của Hoa Kỳ chỉ để đánh giá khả năng thuần tự nhiên hoặc thuần xã hội học của thí sinh, thì  MCAT là một cuộc thi chuẩn hóa để đánh giá cả khả năng về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội của thí sinh! 

MCAT khó hơn nhiều so với các cuộc thi GRE và GMAT, cho nên nếu một thí sinh muốn lấy 2 tấm bằng kép - double majors - gồm PhD/MD thì cũng chỉ cần thì MCAT, để nộp hồ sơ cho việc này, mà không cần phải thi thêm một trong 2 cuộc thi kia là GRE hay GMAT! Nhưng nếu thí sinh nộp bảng điểm GRE hoặc GMAT hoặc cả 2 GRE và GMAT để học PhD/MD thì hội đồng tuyển sinh cũng từ chối nếu không có MCAT!

Hơn nữa, đối tượng ngành y lại là con người, vì thế cho nên thi tuyển kiểu Việt Nam vào đại học hằng năm, trường y vẫn là trường có điểm chuẩn cao nhất. Điều này không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới, thì việc xét tuyển vào trường y vẫn là chiến lược xét tuyển khó khăn nhất. Hoa Kỳ chỉ công nhận bằng bác sĩ y khoa của Canada, vì 2 nước có chung một hệ thống đào tạo. Ngay cả tốt nghiệp y khoa ở Pháp hay Đức, Anh, v.v... đến Hoa Kỳ vẫn phải học lại, thi lại là vậy.

Nếu để giải thích việc, vì sao trước khi trở thành bác sĩ đòi hỏi một thí sinh cần phải giỏi toàn diện như thế nào, thì một bài viết ngắn này không thể đủ. Nhưng có thể nói một cách khác đơn giản hơn là, một bác sĩ y khoa có thể làm một nhà giáo, một lãnh tụ, một doanh nhân, một nhà văn, nhà thơ, v.v... Nhưng không thể có điều ngược lại ở các chuyên gia ở các chuyên ngành khác có thể làm bác sĩ được.

Khi tôi viết đến đây, có lẽ nó sẽ giải thích cho bộ dục-đào hiểu được, vì sao lĩnh vực nào tôi cũng hiểu biết, mà lại là một sự hiểu biết dưới một trí tuệ không hời hợt chút nào?

Tất cả những gì tôi viết ở đây, không phải đề cao ngành y và bản thân, mà chỉ minh chứng cho việc giáo dục cần phải có cái nhìn toàn diện. Từ lâu nay, trường y chịu dưới sự quản lý cả tư duy và hành động kể cả cái bao tử hằng ngày của 2 bộ. Bộ y tế quản chuyên môn và tư tưởng. Bộ giáo dục bao cấp cách dạy và học cũng như thi tuyển, lương cho nhân viên trường y. Nhưng bộ giáo dục và đào tạo hầu như không hoặc chưa hiểu biết gì về việc để có được một bác sĩ y khoa cần có không chỉ trường và thầy dạy trường y, mà còn cần những người học trò có nền tảng giỏi và xuất sắc. 

Tôi xin lỗi trước, và xin phép tuýt còi hơi nặng với bộ giáo dục và đào tạo trước khi đưa ra áp dụng công bố này. Cần phải chấm dứt cái quán tính tư duy làm thợ đụng lâu nay ngay tức khắc. Trước khi ra công bố và áp dụng nó, bộ dục-đào cần phải tham khảo ý kiến bộ y tế và các trường đại học y khoa trong cả nước, nếu cần phải trình quốc hội trước khi nó trở thành trò lố bịch và nguy hại đến một ngành mà, ngành ấy không để chứa chấp loại trí não chuột chạy cùng sào.

Asia Clinic, 13h35' Chúa Nhật, 15/4/2012
Bài đọc liên quan:

Bất kỳ ai là người Việt, hay kể cả những du khách đến với Hội An cũng được nghe câu ca dao trở thành câu hát: "Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm/Rượu Hồng Đào chưa uống đã say". Say tình, say nghĩa và say cả nét e ấp của người con gái xứ Quảng. Nhưng đất cũng làm say lòng người, khi vùng đất này là đất của địa linh nhân kiệt, của Ngũ Hành Sơn và đất của đá vôi, nên chưa mưa đã thấm là vậy.

Với kiến thức khoa học bậc phổ thông thôi, bất kỳ người nào cũng có thể hiểu đất đá vôi mềm và tan ra khi thấm nước. Nên vùng xứ Quảng này mới có Động Phong Nha Kẽ Bàn nổi tiếng cho du lịch, ngoài khu phố cổ Hội An một thời sầm uất giao thương.

Câu chuyện đập thủy điện Sông Tranh 2 nứt và rò nước, cho đến nay các cơ quan chức năng chỉ làm việc an lòng dân là chính, mà chưa có một phương án giải quyết triệt để. Nó làm tôi nhớ những chuyến về miền Trung nắng cháy đầu, mưa thối đất ngày nào. Nếu ai có dịp về miền Trung Trung Bộ thì chỉ cần đến Sa Huỳnh xứ Quảng Ngãi đã thấy hiển hiện một màu trắng xóa của cát pha đất đá vôi chạy suốt hết vùng xứ Quãng.

Cách đây hơn một năm, tôi đã có viết một số bài ảnh hưởng xấu của thủy điện đến môi sinh và động đất. Mặt trái của thủy điện rất nhiều, không chỉ riêng có biến đổi môi sinh. Nếu ai đã từng quan tâm đến tác hại của thủy điện thì đều nắm những tác động của con đập Hoover hay còn gọi là đập Boulder chắn dòng Calorado hồi thập niên 1930s, nó đã gây tác hại không chỉ một miến Tây Bắc Mexico mà cả vùng Tây Nam nước Mỹ như thế nào?

Cũng cách đây gần một năm động đất đã xảy ra ở phía Bắc huyện Trà My xứ Quảng Nam đã minh chứng một cách khoa học hùng hồn rằng việc khảo sát các đập thủy điện vùng này có vấn đề. Báo chí còn lên tiếng do những cảnh báo của các nhà khoa học rằng tình trạng động đất còn xảy ra 5 năm nữa quanh vùng đập thủy điện Sông Tranh 2. Nhưng rồi câu chuyện đã bị lãng quên. Đó là cái nét văn hóa rất đặc trưng kiểu nông dân của nước  Việt, để lâu cứt trâu hóa bùn.

Cả tuần nay tin nóng cứ dồn về cái đập thủy điện Sông Tranh 2 nứt, nước chảy từ những khe nứt thành dòng như thác nước tự nhiên. Các cơ quan liên đới, kẻ thì lên tiếng do khe dãn nhiệt hở nước thoát ra là chuyện bình thường. Người đi kiểm tra cấp cao thì cho là đập thủy điện Sông Tranh 2 sai mọi giai đoạn. Nhưng chưa thấy ai quan tâm đến giai đoạn khảo sát địa chất, để đánh giá nền móng về mặt cơ học xứ Quảng có đủ tiêu chuẩn để làm thủy điện hay không?

Làm nhà phải xây móng. Đi học phải nắm kiến thức cơ bản là quan trọng nhất để biết mình học cái gì, sử dụng kiến thức đó cho việc gì, để biến kiến thức thành ý tưởng, rồi vạch ra phương án khả thi, và thực hiện phương án ấy tối ưu nhất. Nên khâu khảo sát địa chất là quan trọng bậc nhất trong tất cả các khâu cho xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị, kết cấu công trình.

Nước chảy thì đá phải mòn. Đó là quy luật.

Bê tông mà thấm thì, nếu bê tông có cốt thép, thép sẽ sét rĩ, khi sắt rĩ thì sắt nởvà co bong tróc, làm quá trình bung nứt bê tông tiếp tục nặng thêm. Nếu bê tông không có cốt thép thì độ xói mòn khe nứt do nước gây ra còn nhanh hơn và tương lai của cái đập ai cũng có thể đón nó sẽ như thế nào?

Với cột nước tỉnh hơn 100 mét và áp lực của hàng trăm triệu mét khối nước ở hồ thủy điện Sông Tranh 2, liệu đập thủy điện này có sức chịu đựng đến bao lâu nữa trên một nền đất đá vôi đang ngậm nước. Nhưng người ta đang dùng vải trộn với xi măng và phụ gia trám vào khe nứt, sau khi khoan lên vết nứt, và người ta còn khoan "giải áp" làm thành những vòi nước giải áp cho khe nứt, với cái gọi là biện pháp an toàn. 

Nên nhớ rằng việc dùng keo trám vết nứt đốt hầm Thủ Thiêm khác với cái cách trám vết nứt của đập thủy điện Sông Tranh 2. Một là phát hiện trước khi dìm đốt hầm xuống nước, nên việc trám nứt là chủ động. Còn một là khe nứt sau khi bị động đất gây ra, việc trám khe nứt là việc thụ động, khó có khả năng để kết dính.

Nứt do động đất gây ra, nhưng ông tổng giám đốc công trình 5.000 tỷ vẫn ngụy biện là khe dãn nhiệt. Công nhân trám thủ công không thể kết dính như vieo clip của đài truyền hình Việt Nam đưa tin. Nhưng đến hôm nay thì đã là nứt đập chứ không là do khe dãn nhiệt như ông tổng giám đốc công trình đã phát biểu.

Có mấy vấn đề đặt ra ở câu chuyện không chỉ đập Sông Tranh mà cho cả tất cả các chiếc đập khác quanh vùng xứ Quảng.

Thứ nhất là, quan sát mấy ngày qua trên phương tiện truyền thông đại chúng, tôi có cảm nhận là các cơ quan liên đới đến khảo sát để làm sao đổ tội cho nhau và/hoặc cùng nhau chia nhỏ tội của mình, sau khi có lệnh của thủ tướng, hơn là đưa ra phương án giải quyết cấp kỳ khi mùa mưa sắp đến ở miền đất đầy đau thương và oanh liệt này.

Thứ hai là, cần có một sự quan tâm đến những con đập còn lại từ Bình Định đến Nghệ An để đánh giá vấn để khảo sát địa chất, thiết kế, xây dựng và thám sát công trình. Điều này phải làm xong trong năm nay để có hướng giải quyết trong tương lai. Và cũng đã đến lúc chính phủ phải rà soát lại bản đồ địa chất một cách chuẩn mực không chỉ cho thủy điện, mà còn cho quy hoạch các thành phố, khu đô thị trong tương lai lâu dài.

Thứ ba là, quan trọng nhất và cấp kỳ nhất trong ngắn hạn phải đình chỉ phát điện, tiến hành xả đập có tính toán lưu lượng để không ảnh hưởng đến thượng và hạ nguồn. Đồng thời bắt đầu trồng rừng thượng nguồn, để giữ đất và giữ nước khi mùa mưa đến. Sau khi xả đập, thì phải tiến hành đặt mìn hủy đập để ngăn chặn hậu họa nếu xảy ra, thì nó còn thảm khốc hơn sự cố vỡ đập Bản Kiều ở tỉnh Hồ Nam Trung Hoa năm 1975, không chỉ với 171 ngàn dân tử nạn. Vì phía dưới đập Sông Tranh 2 là cả một khu phố cổ Hội An và biển Đông, với bao di tích có giá trị hơn trăm lần cái đập thủy điện Sông Tranh 2, nếu tính về cả kinh tế, văn hóa, giáo dục, chính trị, v.v...

Với những phát thảo đơn sơ của một người không chuyên ngành bằng hiểu biết của kiến thức khoa học phổ thông. Tôi chỉ có thể đề nghị với chính phủ phải nhanh chân trước khi mùa mưa năm nay đến với khúc ruột miền Trung. Hãy dẹp tất cả mọi phàn nàn, ngụy biện và những giải pháp mỵ dân, mà phải bắt tay vào việc hủy đập cấp kỳ khi chưa muộn. Vấn đề khoa học sâu hơn hãy để tính sau. Thà mất 5.000 tỷ còn hơn mất đến 5 triệu tỷ trong tương lai bất định đang treo lơ lửng không chỉ đất Quãng Nam, mà còn cả một đất nước sau này. Tôi nói thế không biết có đúng không?

Asia Clinic, 11h36' ngày thứ Sáu, 23/3/2012